سال شمسى به غير حساب ، 5 - دريافتن ماه‌هاى شمسى از ماه‌هاى قمرى به غير حساب ، 6 - يافتن وقت ظهر ، 7 - در نوروز ، 8 - ساعات روز و شب 9 - طلوع و غروب بعضى كواكب ، 10 - موقع تخم‌ريزى زرع ، 11 - اختلاف هوا ، ( چهار فصل سال ) . آغاز : الحمد للّه الذى جعل فى السماء بروجا و النجوم . . . و بعد ، مىگويد . . . كريم بن مخدوم . مشترك 1 / 297 . گنج 1 / 184 . * مختصر ارشاد . شيرازى - ارشاد ، مختصر . * مختصر التقاويم . ميرزا محمد على ، معلم حبيب آبادى ( 1308 - . . ) ذريعه 20 / 191 ؛ شعراى معاصر 459 به نقل . * مختصر در اسطرلاب . طوسى - بيست باب . * مختصر در مدخل نجوم . رازى - مدخل نجوم . * مختصر در معرفت تقويم . طوسى - سى فصل . * مختصر مفيد . سيد محمد اسلم بنگالى پندرايى ، كه در هوگلى مىزيسته ، براى پسرش سيد غلام على ، به سال 1201 ق ، از چند كتاب گزيده ، در 1 « مقدمه » و چند « فايده » ساخته : مقدمه در معرفت مجردات ( مفردات ) و مركبات كه مبادى ايجاد كاينات‌اند . فايده 1 - در بيان عقول ، 2 - احوال اجرام علوى ، 3 - بيان ملائكه ، عرش و مكان . . . ، 4 - . . . و شفق ، 5 - محاق و هلال و بدر ، 6 - كسوف و خسوف ، 7 - تاريخ سال و ماه و . . . ، 8 - كون و فساد ، عناصر اربعه ، نفس ، ارواح ، حواس خمسه . . . قواى عقليه ، تكوين نطفه ، تشريح و تركيب اعضا ، سن و عمر ، . . . آغاز : سبحان اللّه حكمت بالغه‌ى خالق الارض و السماوات به مرتبه‌ى شامل . ثلاثه 102 ، 191 . بانكيپور 9 / ص 172 ش 916 ؛ مرآت العلوم 1 / 133 . * مختصر نامچه در توضيح تاريخ فرسيه - فيصله‌ى منجمين و مجتهدين اصفهان . * مختصرنامه : روزنامه . منسوب به ابو معشر بلخى ( 272 / 886 م ) . در ديباچه مىگويد سلطان طغرل ( ؟ ! ) فيلسوفان خراسان را گرد آورد ، تا روزنامه‌اى براى او بسازند ، و من اين روزنامه را براى او ساختم . و « مختصرنامه » ناميدم . ( - « روزنامه » منسوب به همو ، كه در آنجا آمده است كه به دستور سلطان سعيد بهرامشاه ( ؟ ! ) ساخته است ) . آغاز : . . . خواجه ابو معشر چنين مىگويد كه در روزگار سلطان طغرل ، روزى سلطان فيلسوفان را جمع كرده . نسخه‌ها 1 / 347 ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 20 / 214 . دانشگاه 11 / 2280 ؛ دايرة المعارف ش 16 / 101 عكس از نسخه‌ى سده‌ى 8 - 9 ق با تاريخ 831 ق در مجموعه . * مختصرنامه . خسرو عابد ابرقوهى كه چند كار در پزشكى از وى در دست هست ( - ضوابط طب ) . به نام تاج الدين احمد ، در 1 « فصل » و سربندهاى ديگر ، به نثر و بيت‌هايى در ميانه ، به سال 790 ق نگاشته است . آغاز : منّت بىانتها از فضل اول بىابتدا ، خالقى را كه در اول فطرت . نسخه‌ها 1 / 347 ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 20 / 214 . نشريه 3 / 330 ، 362 . * مختصر النجوم . محمد على ، رجازفره‌اى