احمد منزوى
2106
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
محمد . . . اما بعد ، اين رسالهاىست مشتمل بر بيان چهارده خانواده و سلاسل آنها و خاتمه . مشترك 2 / 998 ( 1 نسخه ) . چهارده خانواده : چهار پير و چهار تكبير . از شاه نعمت اللّه ولى كرمانى ( حلب 731 - ماهان 834 / 1331 - 1431 م ) نسخهها 2 / 1120 نام دوم ؛ نشريه 6 / 454 نام دوم ؛ مرآت العلوم 3 / 233 نام يكم . چهارده خانواده . عبد النبى شطارى ( زنده 1039 ق / 1629 م ) كه تاريخ نگارش است . در ديباچه از خود به عماد الدين محمد عارف عبد النبى عثمانى شطارى ياد مىكند . وى دانشمند پركار و عارفى حنفى از گروه شطاريان ، و مريد شيخ عبد اللّه صوفى شطارى اكبرآبادى ( د 1010 ق / 1601 م ) بوده است . و از آغاز « دستور السعاده » ى او ( - بخش عرفان ) برمىآيد كه نخست از پدرش كه مقام روحانى داشته ارشاد مىشده است . رحمان على مىنويسد كه تاريخ مرگ وى دانسته نيست ، جز آنكه تاريخ انجام « فواتح الانوار » او 1020 ق / 1611 م بوده است . و از تاريخ انجام اين كتاب تاريخ بالا به 1039 ق / 29 - 1630 م كشانده مىشود . در ديباچه پس از نام خود مىگويد : اين رسالهاىست در بيان چهارده خانوادهء مشهور كه سلسلهء طريقت ايشان به حضرت على ( ع ) مىرسد : طيفوريان ، هبيريان ، چشتيان ، جنيبيان ، كازوريان ، سقطيان ، جنيديان ، ادهميان ، فردوسيان ، طوسيان ، سهرورديان ، كرخيان ، اويسيان ، مداريان مىباشد . و در پايان تاريخ انجام را با حروف 1039 ق / 29 - 1630 م ياد مىكند . و در آن از « رسالهء صوفيه » و « لطايف غيبيه » ى خود ياد كرده است . در آن كمتر به اختلاف انديشهها ، و بيشتر به زنجيرهء طريقت گروهها پرداخته است . آغاز : بعد الحمد و المنه ، و على نبيه الصلاة و التحية و على آله . . . مىگويد بندهء مشتاق لقاء البارى عماد الدين محمد عارف عرف . . . اين رسالهاىست در بيان چهارده خانواده . مشترك 2 / 999 ( 1 نسخه ) ، همانجا 11 / 858 ( نامش ) ؛ علماى هند 134 زندگىنامه و فهرست آثارش ؛ ايوب قادرى 327 . گنج 4 / 2106 . چهارده خانواده . به نقل از خواجه عثمان هارونى ( د 617 ق / 1220 م ) در هارون از مضافات نيشابور مىزيسته است . خرقهء خلافت از پيامبر ( ص ) ، حضرت على ( ع ) . و از ايشان به خواجه حسن بصرى ( د 111 ق / 729 م ) . و از وى به دو كس رسيد : حبيب عجمى و خواجه عبد الواحد زيد . و چهارده خانواده بدين دو كس مىپيوندند . نه گروه به شيخ حبيب عجمى : 1 - حبيبيان ، 2 - طيفوريان ، 3 - كرخيان ، 4 - سقطيان ، 5 - جنيديان ، 6 - كازورنيان ، 7 - طوسيان ، 8 - فردوسيان ، 9 - سهرورديان . و پنج گروه به خواجه عبد الواحد مىپيوندند : 1 - زيديان ، 2 - عيوضيان ، 3 - ادهميان ، 4 - جبريان ، 5 - چشتيان . توجه بيشتر به زنجيرههاست ولى به انديشهها و اختلاف آنان در آداب درويشى نيز مىپردازد . آغاز : طريق شجرهء پيران چهارده خاندان بدين روش ، منقول از حضرت شيخ الاسلام خواجه عثمان هارونى ( رح ) . در تذكرهء مجاهديه خود نوشتهاند . مشترك 2 / 1000 ( 1 نسخه ) ؛ خزينه 1 / 253 ؛ نفيسى 1 / 154 ضمن زندگىنامهء سجزى ؛ اخبار الاخيار 28 ضمن زندگىنامهى سجزى . گنج 4 / 2107 .