نوشاهى ، كتابشناسى 3 / 102 ؛ نوشاهى ، موزه 804 . مذكر الاصحاب . محمد بديع فرزند محمد شريف سمرقندى بخارايى سرپلى ، متخلص به مليح . زاده در 1088 ق . به سفارت از بخارا به ايران آمده ، و اين تذكره را در 1093 ( - مذكر الاصحاب ) آغاز كرده و در 10 ج 2 / 1112 ق به انجام رسانده است . زندگىنامه‌ى سرايندگان دربار سبحان قلى خان اشترخانى بخارا ( 1091 - 1114 ق ) است ، در 29 « باب » به ترتيب الفبايى . گلچين معانى ( تذكره 2 / 236 ) سخنى ديگر دارد ، كه : تذكره‌ى سرايندگان همروزگار نگارنده ، در فرارود به ويژه سمرقند است و 59 تن سرايندگان ايران كه در مسافرت خود به ايران ايشان را دريافته است ، از شهرهاى مشهد ، سبزوار ، سمنان ، قم ، كاشان و اصفهان . زندگىنامه‌ها به ترتيب الفبايىست از احمد آكابيانى ( چنين ) تا خواجه محمد باقى يكتا . آغاز : بسم اللّه الرحمان الرحيم * - مصرع برجسته‌ى نظم قديم . تذكره‌ى حمد حامدان محمودى را سزد كه ذكرش . تاريخ تذكره 2 / 236 - 241 ؛ ذريعه 9 / 1102 « ديوان مليح سمرقندى » و اين كارش ؛ 20 / 256 « مذكر الاحباب » ، 256 « مذكر الاصحاب » كه هر دو يكى هستند ؛ تذكرهء نصرآبادى 440 ، 443 ؛ نفيسى 1 / 403 . فيلم 1 / 189 ؛ آكادمى علوم ، تذكره 32 تا 37 ( 2 نسخه ) ؛ ازبكستان ، تاشكند 1 / 133 ؛ سمنوف 50 از بخارا ؛ تاجيكستان ، دوشنبه ش 610 . مرآت آفتاب‌نما . شهنواز خان دهلوى . تاريخ جهان است . گذشته از آن آگاهىهاى بسيار زندگىنامه‌اى از صوفيان ، سرايندگان ، خوشنويسان و نقاشان دارد - بخش تاريخ جهان 1 / 652 . مرآت الخيال ، به نظم . از عبد العظيم محمد منشى ، متخلص به سامى . زندگىنامه‌ى سرايندگان روزگار سراينده است ، كه به سال 1322 ق ، براى عبد الاحد امير بخارا سروده . و چند بار در فرارود چاپ شده است . نسخه‌ها 4 / 3195 ( 1 نسخه ) ؛ مشار : ندارد ؛ فرهنگستان ، الفبايى 1 / 540 ؛ لنينگراد ، گوركى ، چاپى 61 - 62 . مرآت الخيال : گنجينهء تواريخ . شير على خان لودى فرزند على امجد خان ، زاده پيرامون 1060 ق / 1650 م . و اين كار را در 1102 ق / 1690 م به انجام رسانده است . تذكره‌ى كوچكىست دربرگيرنده‌ى 131 تن ، كه 15 تن از ايشان زن هستند ، به ترتيب زمانى از رودكى تا همدمى ، و در ميانه‌ى زندگىنامه‌ها 15 رساله‌ى مستقل در دانش‌هاى گوناگون جاى داده است . فهرست اين 15 رساله در ( تاريخ تذكره 2 / 242 ) آمده است . تذكره در يك ديباچه و 6 « قسمت » است به سرايندگان پيشين كمتر و متأخران و همروزگاران بيشتر پرداخته است : ديباچه در برترى نظم بر نثر . قسمت 1 - از رودكى تا خواجه صفى ، 58 تن ، 2 - از جلال اسير تا سحابى استرآبادى ، 8 تن ، 3 - سرايندگان روزگار شاهجهان ( 1037 - 1067 ق ) از قدسى مشهدى تا يوسف بيگ شايق ، 27 تن ، 4 - از عاقلخان رازى تا احمد عبرت ، 11 تن ، 5 - زندگىنامه‌ى پيران از شيخ