تذكرة الخواتين . ميرزا محمد ملك الكتاب شيرازى ناشر كتاب‌هاى فارسى بسيار در بمبئى ، به سال 1306 ق ، در 178 ص چاپ كرده است . و در اصل همان « خيرات حسان » محمد حسن خان اعتماد السلطنه‌ى مراغه‌اى است ، كه نام از ديباچه برداشته شده و چند تن را حذف كرده ، هشت صفحه زندگىنامه‌ى ملكه ويكتوريا و ذكر خيرى از شاهجهان بيگم فرمانرواى بهوپال كه به دستور او فراهم شده ، آورده شده است ، رويهم زندگىنامه‌ى 237 تن از زنان سخنور را از آمنه دختر وهب آغاز و به ياسمين بو پايان مىيابد . ملك الكتاب در 1269 در شيراز زاده شده و در 1285 ق به هند رفته در بمبئى جاى گزيده ؛ از سوى دولت ايران لقب ملك الكتاب گرفته ، و در 1317 ق از سوى دولت انگليس لقب خان صاحب دريافت . تاريخ تذكره 1 / 223 - 225 ؛ ذريعه 4 / 31 « تذكرة الخواتين » كه مىگويد از « خيرات حسان » گرفته شده با افزودن برخى از زنان هند ، و احتمال داده كه نگارش شاهجهان بيگم پيشگفته باشد كه اين احتمال درست نيست ؛ مشار 1 / 1242 ( همان چاپ بمبئى ) و افزوده : كتاب « مشاهير النساء » محمد ذهنى افندى را پايه قرار داده و آگاهى خود را بر آن افزوده ، كه اين نيز درست نيست ، چه اعتماد السلطنه اين كار را كرده و ملك الكتاب كار اعتماد السلطنه را پايه‌ى كار خود ساخته . تذكرة الخوانين ( خواتين ) . مير دوستى سمرقندى ، زنده 1028 ق . مجموعه غزل‌هايىست كه سرايندگان به پيروى يكديگر سروده‌اند ، نمونه از 240 تن سراينده ، به ترتيب الفبايى ، كه در 995 ق به تقليد « تحفة الحبيب » ( هف ) فخرى و يا از روى آن گرد آمده است . گلچين معانى ( 1 / 223 ) مىگويد نامش « تحفة الخوانين » است نه « تحفة الخواتين » . تاريخ تذكره 1 / 233 - 225 « تذكرة الخوانين » ؛ نفيسى 2 / 816 « تذكرة الخواتين » ؛ تذكره‌نويسى 785 ؛ ميخانه 661 . آستان قدس 7 / 237 « تحفة الخوانين » ؛ دانشگاه 9 / 1049 ش 2431 « تحفة الخوانين » . تذكرة الخواتين . محمود ميرزا - نقل مجلس . تذكرهء خوشگو - سفينهء خوشگو . تذكرهء درويش‌نوا : تذكرهء نوا . درويش حسين نواى همدانى . هدايت او را درويش نواى كاشانى نوشته و به نوشته‌ى گلچين معانى ( 1 / 406 ) ديگران را نيز به لغزش كشانده است . وى روزگارى جهانگردى كرده چندى نيز در تبريز جاى گزيده است . تذكره‌اىست در چند « طبقه » و « سلسله » از سرايندگان كهن و ميانه ( صفويان ) و تازه . نگاشته‌ى 1253 ق . ذريعه 9 / 1227 « ديوان درويش نواى كاشانى » و « تذكرهء شعرا » ى او ؛ تاريخ تذكره 1 / 406 « تذكرهء نوا » ؛ معجم الفصحا 2 / 527 كه او را كاشانى نوشته ؛ استورى 1 / 895 ؛ تذكره‌نويسى 725 . براون 259 ش 68 - V « تذكرهء درويش بينوا » ؛ ريو ، ذيل 81 ش 115 « تذكرهء درويش‌نوا » . تذكرهء دلگشا . بهيم سين ، راجه . دانش 20 - 21 / 310 . تذكرهء دلگشا . على اكبر نواب شيرازى ، متخلص به بسمل ( 1187 - 1263 / 4 - 1773 - 1847 م ) فرزند آقا على نقيب . از وابستگان حسين على ميزا فرمانفرما پسر فتح على شاه