احمد منزوى
1795
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
الطاهرين » ؛ فرهنگ ايران زمين 13 / 68 ؛ افشار 2 / 33 ( 156 ) گفتار عباس اقبال ، همانجا 3 / 22 ، 447 همان اقبال . اشكورى 3 / 9 ، همانجا 4 / 388 ، همانجا 14 / 244 نام نگارنده را حسن بن على مازندرانى آورده است ؛ مجلس 10 / 2194 ، همانجا 14 / 113 ؛ ملك 4 / 783 ؛ نشريه 5 / 406 نام برابر ذريعه . مناقب مرتضوى . كشفى ترمذى ، مير محمد صالح فرزند مير عبد اللّه مشكين رقم وصفى ( د 60 يا 1061 ق / 50 يا 1651 م ) . در سرودههاى هندى خود به سبحانى تخلص مىكرده است . پدر و پسر سراينده و خوشنويس بودهاند . و از اين كشفى ترجيعبندى به نام « مجموعهء راز » در گنج بخش هست كه در ( مشترك 7 / 800 ) از آن ياد شده ولى در آنجا در انتسابش ترديد نابجايى كردهام . و نيز از همو است « اعجاز مصطفوى » . در اين كارش بارها تخلص خود كشفى و كشفيا را آورده است . و از متن آن برمىآيد كه وى از اهل سنت و دوستار خاندان پيامبر ( ص ) و متهم به رفض بوده است : منم سنى و پاك و پيرو شرع رسول * - ز عشق مرتضى ، نادان ، به رفضم متهم دارد . و مىگويد : مذهب صوفيه را كن اختيار * - تا شوى در هر دو عالم بختيار . در 1030 ق / 5 - 1624 م بدان آغاز و در 1037 ق / 8 - 1627 م به انجام رسانده است ( برگل 2 / 923 ) . ذريعه ( 22 / 234 ) تاريخ آغاز را به همانگونه آورده ولى انجام آن را ياد نكرده است . ( - اشكورى [ در زير ] كه تاريخها را بهگونهء ديگر آورده است ) ، در نسخههاى گنج بخش ، نام كتاب به دست نيامد . جز آنكه در ديباجه مىگويد : مقصود از جمع نمودن « مناقب مرتضوى . . . نه طعن خلفاى ثلاثه است . . . با سربندهاى « منقبت » ، به نثر و آميخته به نظم . با سربندهاى « لمولفه » و « لوالدى » ، در 12 « باب » : 1 - نصوص قرآنى در شأن امير المؤمنين ( ع ) ، 2 - احاديث نبوى ( ص ) ، 3 - مناقب و فضايل مرتضوى ، 4 - عقد نكاح حضرت با فاطمه ، 5 - علم كشف امير المؤمنين ، 6 - خوارق و كرامات حضرت ، 7 - زهد و ورع ايشان ، 8 - سخاوت حضرت ، 9 - شجاعت ، 10 - فراست و كياست ايشان ، 11 - متمكن شدن بر سرير خلافت صورى و معنوى ، 12 - انتقال از عالم فنا به عالم بقا . از سوى سيد شريف حسين سبزوارى ، به نام « كواكب درى فى فضايل على » لاهور ، 1345 خ چاپ شده است . آغاز : خداوندا عطا كن نشئهء ذوق * - كه آغازم ، بنامت نامهء شوق . . . محامد مقدس اساس و ستايش بيقياس مختص ذات قدسى آيات . مشترك 3 / 2040 ( نامش ) ، همانجا 10 / 265 ( 17 نسخه ) ؛ نسخهها 6 / 4553 ( 17 نسخه ) ؛ ذريعه 9 / 911 « ديوان كشفى » ، همانجا 22 / 334 « مناقب مرتضوى » ؛ استورى 1 / 195 « محمد صالح » ، 214 ؛ برگل 1 / 923 ؛ مشار 4 / 4969 ( 3 چاپ ) ؛ مشار ، مؤلفين 3 / 526 كه تاريخ مرگش غلط چاپى است ؛ صفا 2 / 1313 « مناقبنامهى مرتضوى » ؛ همانجا 3 / 1581 « مناقبنامهى مرتضوى » ؛ فرهنگ سخنوران 485 « كشفى اكبرآبادى » ؛ ترجمهها 428 براى ترجمهء آن به زبان اردو ؛ آفتاب 367 ؛ ريحانه 5 / 62 كه نيز تخلص هندى او را « سبحانى » آورده است ؛ خزينه 2 / 250 ؛ تذكرهء خوشنويسان 101 ؛ جرنل ،