احمد منزوى
1625
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
سيوستان بوده است . قصيدهاى است نونى ، در حليهء ايشان ، برپايهء حديثها . آغاز : خدا چو كرد جهان اى حبيب جان جهان * - از آن نديد كسى سايهى ترا اى جان . مشترك 10 / 364 ( 1 نسخه ) ؛ دانش 13 : 1367 / 94 . نوشاهى ، موزه 755 . حلية النبى . پانى پتى ، قاضى ثنا اللّه . كه بايستى همان قاضى نقشبندى مجددى ( د 1225 / 1810 م ) باشد . علماى هند 38 كه مىگويد بيش از 30 اثر دارد ؛ مشار ، مؤلفين 2 / 278 براى كارهاى چاپيش در 7 بند . لكهنو ، ندوه 271 حمزهنامه : اسمار حمزه : جنگنامهء امير المؤمنين : قصهء حمزه : رموز حمزه . ن . ( يكى نيستند ) با تحريرهاى گوناگون . ريشهء آنها حماسهء جنگىست از جنگهاى « حمزه » كه بايستى همان حمزه فرزند عبد اللّه خارجى ، همان حمزه فرزند آذرك سيستانى باشد ، كه عليه هارون الرشيد عباسى ( 170 - 193 ) برپا خاست ، و بر سجستان و خراسان دست يافت ، و به هند نيز يورش برد ( ذريعه 8 / 36 ) كه داستان سرايان داستان وى را با داستانهايى از عموى حضرت پيامبر ( ص ) و روزگار نوشيروان عادل و قيصر روم و عزيز مصر درهم آميختهاند . در جنگهاى « حمزه » با ديوان و پريان و دشمنان و شكست دادن ايشان . و رويدادهاى شگفت : سوار شدن حمزه بر گردن ديو و به هوا رفتن او ، كه از « شاهنامه » اثر گرفته است . و نيز هفت گوسفند را به سيخ كشيدن و خوردن آنها ، كه از همان « شاهنامه » متأثر است . تحريرى از آن به نام « قصهء حمزه » به كوشش جعفر شعار ، تهران 1347 خ چاپ شده است . نسخهء چاپ شعار در 23 ( ؟ ) « داستان » است : 1 - قصهء امير المؤمنين حمزه كه چگونه خاسته بود ، 2 - قصهء خواب بزرجمهر حكيم ، 3 - تولد حمزه در مكه ، 4 - رفتن . بزرجمهر در ولايت مداين ، 5 - آموختن هنر و ادب امير حمزه را ، 10 - فرستادن خواجه بزرجمهر حكيم پسر خود سياوش را به نزد حمزه ، 14 - عاشق شدن امير بر دختر نوشيروان ، 16 - رفتن امير المؤمنين حمزه به سرانديب ، 19 - بختك نابكار ، 27 - رفتن به مداين و نكاح كردن « مهرنگار » ، 30 - رفتن امير به كوهستان ، 36 - رفتن امير حمزه در جشن براى آوردن نوشيروان ، 46 - رفتن امير حمزه در طلب نوشيروان . و آتشكدهء نمرود را خراب كردن ، 51 - آمدن مالك اشتر ، 60 - رفتن امير در طلسمات و كشتن ديو سپيد و جنگ كردن رستم پيلتن ، 69 - شهادت امير در جنگ احد . اينك نام چند تن از كسان داستان ، از تحرير « داستان امير حمزه با تصوير » چاپ مقبول عام پريس لاهور ، بىتاريخ ؛ « آشوب » ملاحى كه در بند پريان سبزپوش بود و امير حمزه او را آزاد كرد . « ابو طالب » پسر عبد المطلب خراجرسان ملك يمن به انوشيروان . « اسماپرى » خواهرزادهء « ازرق » كه به همسرى امير حمزه درمىآيد . « برق جنى » ديوى كه به دست امير حمزه كشته مىشود . « بزرجمهر » پسر « بخت جمال » وزير « قباد » شهريار . « خورشيد خاورى » خواهرزادهء « قيماز » پادشاه خاور . « رستم پيلتن » كه با امير حمزه زورآزمايى كرد . « سعدان شاه » برادر « شهبال » پادشاه دوازده هزار جزيرهء « سرانديب »