* سفرنامه . گشتاسب مازندرانى ، ميرزا محمد شفيع ، در چند « فصل » و هريك در چند « مقاله » فصل اول در هيئت و كيفيت طريق . آغاز : پس از آنكه قدم سياحت در باديهء غربت نهادم . استورى 1161 ش 9 / 1631 « روزنامهء ميرزا محمد شفيع گشتاسب مازندرانى » ، همانجا ش 14 / 1631 « سفرنامهء ميرزا محمد شفيع . . . » ؛ نشريه 8 / 300 « سفرنامهء ميرزا . . . » ، همانجا 301 « روزنامهء ميرزا محمد شفيع . . . » . * سفرنامه : ترجمهء مسافرت‌نامه . سفرنامه و تاريخ لئون هم ( Leon Homme ) هم هست . و رويدادهايى از مشروطيت در آن ياد شده است . آغاز : بدانكه در زمان شاه طهماسب اول صفوى . نسخه‌ها 6 / 4011 ( 1 نسخه ) ؛ ادبيات 1 / 314 . * سفرنامه . مازندرانى ، شيخ محمد ، ابن الشيخ حايرى ، ( كربلا 1282 - قم 1350 ه ) . يكى از روحانيون روشنفكر مشروطه‌خواه . گزارش روزانهء اوست كه روز حركت از نجف براى بازگشت به ايران پس گريختن محمد على شاه تا رسيدنش به تهران و داراى مطالب تاريخى سودمند است . روز غدير 1327 در كاظمين مانده و روز بعد آهنگ ايران مىكند . و در همه‌جا با گروه‌هاى گوناگون روبرو مىشود . آغاز : روز چهارشنبهء سيم شهر ذيقعدهء الحرام سنه ( 1327 - 5 عقرب ) تقريبا چهار ساعت به غروب مانده از خوانه ( چنين است ) بيرون آمدم . . . نسخه‌ها 6 / 4011 ( 1 نسخه ) ؛ دانشگاه 2 / 591 « سفرنامهء ابن شيخ . . . » * سفرنامه . مازندرانى ، محمد شفيع - سفرنامه . گشتاسب . * سفرنامه . مجد السلطنه - سفرنامهء قفقاز . * سفرنامه . محمد مفيد مستوفى بافقى يزدى ( 1077 تا 1085 ق ) ( نگارندهء « جامع مفيدى » ) . از اصفهان به بغداد ، بصره ، سورت ، شاهجهان‌آباد ، حيدرآباد ، اورنگ‌آباد . استورى 1 / 1142 ؛ بادليان 423 . * سفرنامه . مصطفى قليخان - سفرنامهء روسيه . * سفرنامه . معين السلطنه ، محمد على اصفهانى ( پاريس 1318 ه ) . تبريز 1 / 161 « سفرنامهء معين السلطنه » . * سفرنامه . ملك المؤرخين - سفرنامهء اصفهان . * سفرنامه . مؤدب‌زاده ، منوچهر . ذريعه 12 / 190 ؛ مشار 3 / 3016 چ مصر 1318 خ . * سفرنامه . ميرزا محمد شفيع مازندرانى - سفرنامه . گشتاسب . * سفرنامه . ناصر خسرو - سفرنامهء ناصر خسرو . * سفرنامه . ناصر الدين شاه - سفرنامهء ناصر الدين شاه . * سفرنامه . نزارى - سفرنامهء منظوم . * سفرنامه . وامبرى - آوانس - سياحت‌نامهء تركستان . * سفرنامه . وليم ميور كرافت . سفر شمال باخترى هند و كابل ، 1227 ه 1812 م . عليگره ، اطهر 193 ( - سفرنامهء وليم ميور ) . * سفرنامه . هاتفى جامى ، عبد اللّه . مير حسين دوست سنبهلى ( زنده 1163 ه ) . تاريخ تذكره‌ها 1 / 212 نثر كار هاتفىست . ( ؟ ) گويا همان نثر « تيمورنامه » هاتفىست