« چ » * چارتخت : چهارتخت . ابيوردى ، امير سيد حسين ، سدهء 9 ق . سفر او از هرات ، مكه ، عراق ، فارس ، روم و وصف چهار تختگاه بزرگ آن روزه به نظم . با پيشگفتار ايرج افشار ، تهران 1347 خ چاپ شده است . آغاز : اى به درگاه تو شاهان دادخواه / ما رعيّت جمله و تو پادشاه . مشترك 9 / 1717 سرآغاز آن ؛ نسخه‌ها 4 / 2753 ( چ 1347 خ ) . * چند سفرنامه از سفراى ايران . افشار 1 / 17 ش 138 . * چهارباب . شيخ عبد الرحيم . سفرنامهء پكن و مسكوست در 1184 ق . اينديا - پرشين 505 * چهار فصل . مير عبد الفتاح - سفرنامهء مير عبد الفتاح . * چهار فصل كابل . كنجاهى ، ابو البقا ( روزگار اورنگ زيب 1068 - 1118 ق ) . نثر و نظم . وصف ادبى شهر كابل و ديده‌هايش از سفر آنجا است از مزارها و باغ‌ها و بازارها . آغاز : حمد يگانه كه دوئى را در حضرت او بار نيست . و مواليد ثلاثه را بىرحمت او بار نيست . مشترك 10 / 628 ( 1 نسخه ) ؛ دانش 1365 ش 5 - 7 . * چين و ماچين : رسالهء . . . خطايى تركستانى - خطايىنامه « ح » * حاجى باباى اصفهانى : حاجى بابا در لندن . جميز موريه فرانسوى عضو سفارت انگليس در تهران 1223 - 1230 ه . سفرنامه گونه‌اىست كينه‌جويانه ، با اينهمه براى پندگيرى چندبار ترجمه شده است . ( همان ص 314 ) . مشترك 6 / 1330 فهرستواره ؛ نسخه‌ها 5 / 3675 « حاجى بابا : حاجى باباى اصفهانى : حاجى بابا در لندن » چند ترجمه ؛ ذريعه 6 / 5 « حاجى بابا در لندن » ؛ مشار 2 / 1700 « حاجى بابا اصفهانى » ترجمهء ميرزا خليج‌بگ ، همانجا 1701 « حاجى بابا اصفهانى » ترجمهء روحى كرمانى ، مفصل ، همانجا 1704 ترجمهء احمد تارخ ، همانجا ترجمهء ميرزا حبيب اصفهانى - جمال‌زاده ، همانجا 3 / 2979 « سرگذشت حاجى بابا » ترجمهء طاهرى ، همانجا 1704 « حاجى بابا در لندن » ترجمهء اسد اللّه طاهرى اهوازى ؛ نثر فارسى معاصر ، ايرج افشار 23 ؛ ترجمه‌ها 394 ( كه مىگويد برنامهء درسى دانشگاه پنجاب بوده ) ؛ افشار 1 / 23 ش 182 گفتار تابش ، همانجا 31 ش 249 گفتار شادان بلگرامى ، همانجا 47 ش 322 از مينوى ، همانجا 54 ش 436 از سعيد نفيسى ؛ افشار 2 / 34 ش 174 گفتار جوادى ، همانجا 2 / 37 ش 267 على مشيرى ، افشار 3 / 13 ش 256 گفتار محمد صادق صفوى . اشكورى 2 / 365 « حاجى بابا » از روحى و طاهرى ؛ تبريز 1 / 17 « حاجى بابا اصفهانى » روحى كرمانى ؛ دانشگاه 16 / 715 « حاجى بابا اصفهانى » ؛ ملى ، تهران 1 / 380 ؛ نشريه 3 / 171