احمد منزوى
16
فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )
از اصالت ايرانى بهره داشته است ، و بررسى دورههاى پسين ، حوزهء كار ديگران است . از چند كتابى كه بيرون از اين دوره بوده و در اين فهرست آمده است ، پوزش مىخواهم . 2 - گسترهء ديگر اين « فهرستوار » پيرامون 500 مجلدىست كه نام و نشان آنها زير عنوان « اختصارات و منابع » آمده است . « 1 » اين مجلدها يكبهيك از صفحهء آغاز تا پايان تورق شده ، نگاشتههاى فارسى آنها بيرون كشيده ، و آگاهيهاى درون آن منابع به اين « فهرستواره » آورده شده است . تا آنجا كه در توان اين هيچمدان بوده به اصلاح آنها كوشيده است . دراينباره بايستى يادآورى كنم چون استخراج آگاهيها هنوز دنبال مىشود ، ممكن است برخى از اين فهرستها استفراء كامل نشده باشد ، و نيز ممكن است برخى از برگهها جابجا شده و در اين بخشها گنجانده نشده باشد . اميدوارم در بخشى از كتاب به مانند « دنباله » جبران شود . 3 - هدف كتابهايى بوده است كه نسخه يا نسخههايى از آن در دست مانده است . ولى چون نمىتوان مرز مشخصى ميان كتابهاى موجود و از ميان رفته يافت ، برخى از كتابهايى كه حضورشان روشن نيست ، نام آنها از تذكرهها به اين فهرست راه يافته است . چه بسيارى از كتابها كه تا ديروز ناياب بوده ، امروز در كنج كتابخانه و يا موزهاى يافت شده است ، و برعكس بسيارى از كتابها كه تا ديروز به دست بوده ، امروز ناياب به حساب مىآيند . وآنگهى براى شناساندن شخصيت ادبى نگارندهاى كه نگاشتهاش هنوز در دست هست ، لازم بوده از برخى نگاشتههاى نايابش نيز نام برده شود . پس گسترهء كار اين « فهرستواره » كتابهاى موجود است ، هرچند گاهى از كتابهاى ناياب نيز نشانى داده شده است .
--> ( 1 ) . شماره برگههاى بيرون كشيده از منابع پيرامون چهارصد هزار برگه است . از دستيارم خانم سنمبر ميرزايى خواستم كه آمارى از اين مجلد در دسترسم بگذارند و ايشان اين آگاهى را دادند : 1 - سفرنامه 897 عنوان 2788 برگه . 2 - جغرافيا 866 عنوان 3340 برگه . 3 - داستان 2450 عنوان 1923 برگه . 4 - كليات 820 عنوان 1923 برگه . 5 - تاريخ جهان 620 عنوان 5094 برگه . رويهم 5653 عنوان 23138 برگه .