احمد منزوى

14

فهرستواره كتابهاى فارسى ( فارسى )

است . در اين مورد نيز نام اشهر ، سپس نام كامل آورده شده است . اگر يك كتاب به چند تن نسبت داده شده ، يا نام نگارنده به چندگونه آمده باشد به آن اشاره شده است . در اين مورد نيز همان رويه كه در نام كتاب‌ها اشاره رفت ، به كار گرفته شده است . يعنى معتبرترين روايت‌ها گزيده مىشود و اختلاف‌گويىها ، به دنبال هر منبع ياد شده است . از زندگى نگارنده به زايش و مرگ و يا سال تقريبى زندگى بسنده شده است . و پژوهش در موارد اختلاف ، بيرون از گسترهء « فهرستواره » دانسته شد . همچنين از گزارش زندگى نگارنده ، جايگاه ادبى و احيانا سمتهاى او در مقامات دربارى و نزد اميران ، حتى از برشمردن ديگر نگاشته‌هايش چشم‌پوشى شده است . همهء اينها بايد در مرحلهء دوم كه نگارش « كتابنامهء بزرگ كتابهاى فارسى » است ، انجام گيرد . 3 - تاريخ نگارش تاريخ نگارش بسيارى از نگاشته‌ها ناروشن است . گاهى منبع‌ها تاريخ‌هاى جدايى از يك كتاب ياد كرده‌اند . شايد يكى تاريخ آغاز به نگارش و ديگرى انجام را ديده و ياد كرده ، گاهى اختلاف در اصل نسخه‌هاست كه از دستبردگىهاى نسخه‌برداران روى داده است . گاهى نگارنده پس انجام نگارش باز در آن دست برده و افزوده است ، كه تاريخ ديرترى را نشان مىدهد . به هر روى كوشش مىشود تاريخى براى نگارش ياد كنيم و گرنه مىماند براى پژوهشگران آينده . 4 - بخشبندى بخشبندى كتاب يكى از نشانىهاى هر كتاب است ، هرچند ديده شده است نگارندگان در تحريرهاى پسين در بخشبندى كتاب دست برده‌اند ، از اين روى در اين « فهرستواره » تأكيد شده است به بخشبندى كتاب اشاره شود ، كه كتاب در چند « مقاله » و يا چند « باب » و يا « فصل » است . و يا چند مقاله و هر مقاله به چند بخشبندى كوچكتر تقسيم شده است . 5 - موضوع روشن است كه « فهرستواره » به ترتيب موضوعى است . ولى موضوع دقيق يك نگارش تنها با آوردن فهرست همهء كتاب روشن مىگردد . از اين روى از يك‌سوى براى