* سفرنامهء قسطنطنيه - سفرنامهء شهنشاه جرمنى . * سفرنامهء قطب شمال . ژون روس ، فرانكلن ، ادوارد پارى - ترجمهء محمد اسماعيل معلم تبريزى . به دستور مظفر الدين ميرزا وليعهد از فرانسوى ، گزارش سفر آن سه تن است و ديدنىهاى ايشان . آغاز : الحمد للّه الذى جعلنا امة محمد خير المرسلين و شيعة على . نسخه‌ها 6 / 4025 ( 1 نسخه ) ؛ تهران ، ملى 2 / 117 . * سفرنامهء قطب شمال . كاپيتن اطراس انگليسى . ترجمهء محمد حسن مراغه‌اى ( اعتماد السلطنه ؟ ) در 1305 ق . سفرنامهء قطب شمال اوست در 1860 م . آغاز : تفصيل مسافرت كاپيتن اطراس به سمت قطب شمال در 1860 م . ترجمهء اين بنده محمد حسن . شاندون نامى از اهالى ليورپول انگليس . . . نسخه‌ها 6 / 4025 ( 1 نسخه ) ؛ ذريعه 12 / 269 « سياحت‌نامهء كاپيتان . . . » ؛ مشار 3 / 3107 « سياحتنامهء كاپيتان آتراس به قطب شمال » از اعتماد السلطنه ؛ دانشگاه 15 / 4099 نام مترجم تنها « محمد حسين » آمده ، گويا همان محمد حسن اعتماد السلطنه مراغه‌اى باشد ، همانجا 16 / 258 ؛ ملك 9 / 381 ، 382 . * سفرنامهء قطب شمال . دكتر جان هترس و همراهانش ، در 1860 م ، در 26 « فصل » و 228 مجلس نقاشى آب و رنگ . آغاز : بسمله . انگليس‌ها در قطب شمالى . سرگذشت كاپيتان هترس . فصل اول . در تعريف فراورد در . . . سلطنتى ، اتاباى ، تاريخ 532 . * سفرنامهء قفقاز : سفرنامهء مجد السلطنه به قفقاز ( در ج 2 / 1313 ه ) . نشريه 8 / 192 . * سفرنامهء قفقاز . محمد على غفور . نسخه‌ها 6 / 4025 ( 1 نسخه ) ؛ نشريه 5 / 186 . * سفرنامهء قم . حسين پياده نظام ( معلم فوج مخصوص ، كه به زبان فرانسه آشنايى داشته ) داستانى است خيالى از سفرى كه حاجى محمد فاضل تاجر حرير فروش به قم كرده و مقصود نگارنده شرح منازل ميان راه است . اين كتاب در 1315 ق يا پس از آن نگاشته شده و نسخهء 2316 مجلس داراى 9 « مجلس » نقاشى از مناظر اين سفر است . آغاز : حاجى محمد فاضل تاجر حريرفروش . نسخه‌ها 6 / 4025 ( 1 نسخه ) ؛ راهنماى كتاب 6 و 7 ؛ فيلم‌ها 1 / 120 ؛ مجلس 6 / 275 . * سفرنامهء قم . زنجانى ، آيت اللّه ( زنده 1275 ق ) . چند نسخهء خطى 1 / 246 ( دو مجموعه ) . * سفرنامهء قم . قاجار ، ناصر الدين شاه . آغاز : روزنامهء سفر سيم زيارت حضرت معصومه ع . آستان قدس 9 / 46 مؤرخ 1300 ق ؛ آستان قدس ، الفبايى 308 . * سفرنامهء قم . مستوفى ديوان ، افضل الملك ، غلامحسين ( در 1323 ه ) . كه هنگام پيشكارى حكومت قم براى شاهزاده محمد تقى ميرزاى ركن الدوله نگاشته است . داراى اطلاعات تاريخى و جغرافيايى است . آغاز : افتتاح سخن‌سرائى به نام فرمانفرمايى سزاست كه بدون مشير كارها را به نظام آرد . نسخه‌ها 6 / 4025 ( 2 نسخه ) ؛ استورى 1 / 1161 ؛ فيلم‌ها 1 / 120 نام نگارنده غلامعلى