فهرست‌ها هرچند ساده و تنها ليستى از نام كتاب‌ها را در برداشته باشد ، چون نام بيشتر رساله با موضوع آن نزديك است ، بسيارى از تاريكىهاى تاريخ علم را روشن مىكند . فهرست‌ها از كشاكش‌هاى انديشه‌هاى دانشمندان با يكديگر پرده برمىدارد ، و تاريخ ملل و نحل را سودمند است . اگر بخواهيم دريابيم « فلان » كتاب چاپ شده است و يا نه ، اگر چاپ شده ، كيفيت چاپ آن چگونه است ، منبعى در دسترس نداريم . فهرست پنج مجلدى زنده‌ياد مشار ، سال‌هاى 1350 - 1355 خ چاپ شده است . اين فهرست با تمام يكدانگى و ارزشمندى ، همان روزگار نيز نه فراگير همهء چاپ شده‌ها تا آن روز بود ، و نه روشمند ، پس از آن گاهگاهى « كتابنامه » هاى سه ماهه و يك ساله و دهساله چاپ شده است ، ولى كسى پا به جلو نگذارد كه آنها را درهم ادغام كند ، تا نيازمند بداند به كجا مراجعه كند تا پاسخ خود را دريابد . دامنهء كار چنان گسترده است كه انجام آن از عهدهء يكى دو تن برنمىآيد . اين بر دوش دولتمردان فرهنگ اين سرزمين است كه سازمانى مسئول كتابشناسى و « كتابنامه » و « فهرست » نويسى بنياد كنند . جاى كتابنامه‌اى از نگاشته‌هاى فارسى ، در ادب ما خالى است . زنده‌ياد استورى C . A . Storey در شصت و هشت سال پيش Persian Literature A Bio - Blblographiocal Survey را در اين زمينه نگاشت . جزوهء يكم آن در موضوع علوم قرآنى ، به سال 1927 م منتشر گشت . پس از آن بخش‌هايى ديگر از آن چاپ و منتشر شد و مىشود ، متأسفانه جز بخش‌هايى از آن ، آن هم به گونهء پراكنده در ادوارىها ، هنوز به فارسى ترجمه نشده است . شوروىها خواستند كار استورى را ، كه در اين زمينه منحصر بود ، به روسى برگردانند . برگل U . E . Brgele مسئوليت آن را بر دوش گرفت . ترجمهء روسى بخشى از كار استورى ، در سه مجلد ، با اصلاحات ارزشمند و افزودگىهاى بسيار ، به سال 1972 م در مسكو به چاپ رسيد . پيش از انقلاب تصميم بر اين گرفته شد اين ترجمهء روسى به زبان فارسى درآيد . تحرير روسى ميان 3 تن از مترجمان تقسيم شد : يحيى آرين‌پور ، سيروس ايزدى و كريم كشاورز . دو تن نخست كار خود را به انجام رسانده و شادروان كريم كشاورز دچار سستى