محمد مهريار
74
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
توضيح داده شد توجيه مىگردد . « 1 » قبل از اينكه سخن خود را به پايان ببريم اين توضيح را نيز لازم است اضافه كنيم كه ابر ديگرى در شاهرود داريم درست به همين تلفظ . « 2 » ابول Abol در شهرستان فريدن سردسير و قشنگ ، ديهى داريم نه چندان بزرگ به نام ابول . اين ديه در سال 1345 ( سالى كه آمار آن در دست ماست ) 61 نفر جمعيت داشته است . « 3 » بنابراين ديه بزرگى نيست ، ولى نام آن بزرگ است و زيبا و كهن . بعضى فكر مىكنند كه اين ابول همان است كه در ابو الحسن داريم و آن را ابول ( Abol ) تلفظ مىكنند . راست است كه ممكن است ابول ( Abowl ) در گردونهء زمان ساييده شود و ابول تلفظ شود ، ولى هيچوقت با واژهء عربى مثل ابو الحسن همسان نيست . اين واژهء ابول بهصورت صفت در محل ديگرى نيز در همين فريدن به كار رفته است و آن در مازهء ابول است . دو مازه داريم : يكى مازهء ابول و ديگر مازهء وهرگان . ابول خود واژهء مستقلى است كه بر نام اين ديه نهاده شده است . فريدن ناحيهاى سردسير است . خاك آن سست و آبش فراوان و حاصلخيزى زمينش بسيار . چندانكه فريدن را انبار غلهء ايران مىناميدند ، ولى امروز لهيب خشكسالى تا بدينجا هم رسيده است و بسيارى چشمهها را خشكانده و قناتها خشك شده و آب چاهها پايين افتاده و شكوفايى اقتصادى ناحيه كاستى گرفته است . ديگر فريدن مركز بزرگ چراگاه دام نيست . علوفه كمياب است و دامهاى محلى نيز گرسنه مىباشند . صنايع محلى كه خود از ابتدا چيزى نبود در همهء ناحيه از بين رفته و شهرگرايى در آن نفوذ كرده است . هنوز كموبيش آن حالت روستايى كهن ، بىقيد اصالت و بهرهمندى ديده مىشود ، ولى پيداست كه پايه و مايهء اقتصاد زراعت و دامدارى سست است ، و مردمان دستتنگ و ديهها صورتى غمزده دارند . بپردازيم به نام شگفت آن .
--> ( 1 ) - ن . ك . به : كتاب حماسهء كوير از استاد و محقق بزرگ دكتر محمد ابراهيم باستانى پاريزى ، ص 200 . ( 2 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ص 47 . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص ، 60 .