محمد مهريار
594
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
افتاده است . كراج ( كرارج ) Ker j كراج امروز نام دهستان بزرگ ، دلاويز ، گشاده ، و قشنگى است كه بر سوى خاور اصفهان قرار دارد . جمعا در اين دهستان به تقريبى 25 ديه بزرگ و كوچك وجود دارد كه هركدام در حالت خود بسيار آباد و از لحاظ اقتصادى شكوفا و دلاويز مىباشد . از قراين بسيار ، بجز آنچه از شواهد فقه اللغه نامهاى كهن ديهها برمىآيد ، اين ناحيه يكى از نواحى كهن تمدن و حضارت ايران ، و بهويژه اصفهان بوده است . نامهايى همچون اشكاوند ، اصفهانك ، راشنان ، ردان ، كجوان و غيره كه همه نامهاى كهن با معنى و دلاويز است دليل قدمت و آبادانى اين ناحيه مىباشد . « 1 » بههرصورت ناحيهء كراج ناحيهء حاصلخيزى است و در برخى از ديههاى آن آثار تاريخى ديده مىشود . ( دشتى و مسجد آن ) و در برخى ديههاى ديگر برجهاى كبوتر ستبر و پىهاى ديوارهاى ضخيم همه به بيننده ندا مىدهد كه اين ناحيه قديمى است و آثارى از آن مشهود است . واژهء اشكاوند / آن « 2 » اين بلوك مىگويد : « من از روزگاران اشكانى به يادگار ماندهام » . بههر حال اين دهستان آباد و پرجمعيت در سال 1345 در 25 ديه خود ، 4312 نفر جمعيت داشته است . « 3 » چون اين ناحيه به شهر اصفهان بسيار نزديك است و ديههاى مقدم آن 2 تا 3 كيلومتر از اصفهان فاصله دارند شهرگرايى در آن سخت نفوذ يافته و آثار اين شهرگرايى چندان با هيبت است كه پندارى شهر دست به كار خوردن روستاست . در همهء ديههاى آن از دور و نزديك آثار اين شهرگرايى پيداست . راشنان كه يكى از اين ديههاست و اينك پندارى محلتى از اصفهان به شمار مىآيد و همچنان است ردان و قلعهشور و غيره . دربارهء جغرافياى تاريخى محل و جامعهشناسى روستايى آن در عنوان ديههاى بيستگانهء آن هركدام به مقتضاى حال و مقام بسزا تفصيل لازم را آوردهايم . چندانكه تكرار آن لزومى ندارد و در اينجا مىپردازيم به تحقيق دربارهء نام اين دهستان .
--> ( 1 ) - ن . ك . به : همين عناوين و توضيحات راجع به آنها در همين فرهنگ . ( 2 ) - ديهى است در همين ناحيه . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 39 .