محمد مهريار

553

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

هم محله‌اى است در غرب طوقچى و چندان شهرتى ندارد . جابرى انصارى مىگويد : فلفلچى قريه‌اى است كه از مادى فدن آب مىگيرد و براى آن سه سهم آب معين مىكند . « 1 » و فرسان و باطرقان ( دو نامواژهء كهن ديگر اصفهان را نيز مىگويد كه از همين مادى مشروب مىشود ) . امروز از ميدان طوقچى كه رو به غرب در خيابان مدرس حركت كنيم در طرف چپ كوچه‌اى را مىبينيم كه رو به جنوب و غرب پيچاپيچ عبور مىكند و براى اين هم مقامات شهردارى نام فلفلچى را انتخاب كرده‌اند ، كه البته نام متناسبى است . جابرى انصارى از خرابه‌هاى فلفلچى در طرف شمال ياد مىكند . « 2 » كه معلوم نيست مقصود او از خرابه‌هاى فلفلچى چيست . به‌هرصورت برحسب قول شاردن محلتى بوده است ما بين طوقچى و دردشت . واژه‌شناسى : فلفلچى از دو جزء « فلفل » و « چى » تركيب يافته است و واژهء دشوارفهمى را به وجود آورده است . جزء اول آن « فلفل » از ادويهء بسيار خوشبو است و طعمى تند دارد . در ايران هم در برخى ديه‌ها به‌طور خودرو مىرويد ولى ميوهء آن‌كه به همان شكل فلفل خوشبوى هندى است ، آن طعم و بو را ندارد و صحرايى كه درختچهء فلفل مىرويد روستاييان فلفلى مىنامند . در عين‌حال فلفلى نام ديهى در شهرضا هم هست . اما صورت فلفلچى صورتى است كه فهم معناى آن را دشوار مىكند ، اگر « چه » آخر به معناى تصغير باشد با محل سازگار نيست و اگر به معناى نسبت باشد تركى است و باز هم منسوب به فلفل نامى براى محل مناسب نيست . به‌هرصورت فلفلچى به همين نام در عهد صفويان و شاردن وجود داشته و در آن شكى نيست . حافظ ابو نعيم در ضمن ديه‌هاى پانزده‌گانه‌اى كه جزء اصفهان شده از فلفلان نام مىبرد . امكان اينكه فلفلچى تطور يافتهء فلفلان باشد وجود ندارد بنابراين فلفلان چيز ديگرى است و شايد فلفلچى محل ديگرى بوده است از فلفلان كه آن را فلفلان‌چى يعنى فلفلان كوچك مىناميدند و فلفلان‌چى به صورت فلفلچى درآمده كه خود صورت نامطلوبى از تطور اين نامواژه نيست ، ولى البته بىدليل و محل ترديد است .

--> ( 1 ) - كتاب تاريخ اصفهان ، ص 421 ، چاپ جديد . ( 2 ) - همان ، ص 24 .