محمد مهريار
546
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
اصلاحات ارضى و غيره وضع ناحيه را تغيير داده و از اين حالت بيرون آورده است . واژهشناسى : در اينباره تاكنون تحقيقى انجام نگرفته است و اولا بايد دانست كه صورت صحيح اين نامواژه فريدن با صداى « ى » است و يك فريدن ديگر هم داريم كه آن را با همين تلفظ جزء ديههاى حومهء شهرستان نايين قرار دادهاند كه جمعيت كمى دارد ولى نام كهن و باشكوهش آن را به قدمتى همعنان با ناحيهء فريدن بالا مىبرد . برخى گفتهاند كه فريدن همان « پارتيكن » ( Partican ) قديم است . « 1 » با چشمپوشى از اينكه اين سخن بنيادى استوار دارد يا نه مىبينيم كه فريدن از دو جزء « فرّى » و « دن » ( به فتح « دال » ) تركيب يافته است . جزء اول آن « فرّى » ظاهرا تخفيف يافتهء كلمهء فرى ( Frya ) اوستايى است و ارباب لغت اين واژه را به معناى دوست و محبوب ، خجسته ، مبارك ، زيبا ، نيكو و امثال اينها آوردهاند و امثله و شواهد بسيار در فرهنگها براى آن ضبط شده است . « 2 » جزء دوم « دن » ، صورت ديگرى از « دان » ، همان پسوند دارايى و احتواست و روى هم واژه به معناى جاى خوب و خوش و پسنديده و جايگاه خوبان و پسنديدگان است بايد دانست كه با واژهء « فرى » و جزئى ديگر در اطراف ايران نامهاى بسيار تركيب شده كه در اكثر آنها « يا » شده است ، از آن جمله فريمان ( اسفراين ، مشهد ) ، فريمانه ( سبزوار ) و فريزى ( مشهد ، سبزوار ) ، فريزن ( كرمان ) ، فريزبان ( اروميه ) ، فريز ( بيرجند ) و غيره و ازاينرو معلوم مىشود كه اين صورت با اين واژه در نظر آرياييان پسنديده افتاده بوده است كه تا اين درجه تكرار شده و امثلهء بسيار پيدا كرده است . فريزند Farizand فريزند كه آن را فريزهند هم تلفظ مىكنند ديهى است نسبتا بزرگ در دهستان چيمهرود « 3 » از شهرستان نطنز . در سال 1345 اين ديه 217 نفر جمعيت داشته است . « 4 » فريزهند ، بيدهند ، نوجرد ، هنجن و چيمه كه مجموع ديههاى اين دهستان را تشكيل مىدهند همه قديمى و
--> ( 1 ) - فرهنگ معين ذيل واژهء فريدن . ( 2 ) - ن . ك . به : لغتنامه ذيل فرى . ( 3 ) - ن . ك . به : عنوان چيمه در همين فرهنگ . ( 4 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 93 . جمعيت اين محل در سال 1375 به 89 نفر با 38 خانوار كاهش پيدا كرده است كه نشانهء مهاجرت جوانان است .