محمد مهريار
544
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
واژهشناسى : پيداست كه فروشان ارتباطى با فروختن نمىتواند داشته باشد چون فروشان صفت فاعلى از فروختن است و اساسا گذاشتن چنين نامى بر روى محلى بىمورد است ، مگر اينكه واژهء ديگرى مثلا « بار » و امثال آن هم در نامواژه وجود داشته باشد مثلا نامواژه باشد بارفروشان . از اين گذشته وقوع صفتى بدون جهت بر محلى سخت بعيد است و چون اين فرض رد شد بايد ديد كه تركيب كلمه چيست . ظاهرا تقطيع كلمه چنين است « فروش + ان » . چون حرف « شين » با « ز » به هم قابل تبديل است . بنابراين جزء اول اين نامواژه « فروز » است و « فروز » معادل فروغ به معناى روشنايى ، جلوه ، و امثال اينها است « 1 » و هنوز در زبان فارسى استعمال دارد و « ان » جزء آخر پسوند فاعلى و اتصاف است ، بنابراين دو جزء روى هم يعنى محل فروزنده و درخشان است و اگر در نظر آوريم كه محلت ديگر همينجا به اسم ورنوسفادران « 2 » محلى منسوب به آتشكدهء نوشآذران است و وجود آتشگاه « 3 » بزرگى بر روى كوه آتشگاه و كلمهء « آدريان » و عمارات ديگر همه نشان اين است كه اين محل در روزگاران پيشين آتشكده و يا آتشكدههايى داشته است و از اين جهت فروزان يعنى با فروغ و روشنايى نامبردار شده است و بسيار مناسب مىنمايد . تنبيه : ديده شده است كه بعضى از ساكنان محل نام فروشان را به پريشان تبديل كرده و حتى نام خانوادگى خود را به « پريشانى » تبديل كردهاند كه البته سهو است . فريدن F ( e ) reydan ناحيت فريدن كه امروز شامل شهرستان داران و همچنين فريدونشهر مىباشد ناحيتى است وسيع و سردسير و بسيار حاصلخيز ، افتاده بر جانب باختر اصفهان . از اصفهان كه به سوى باختر برويم پس از عبور از نجفآباد به شهرك تيران مىرسيم و پس از عبور از آن به دامنه و داران سپس به فريدونشهر مركز فريدن مىرسيم . پس فريدن ناحيهاى است پس از كرون . « 4 » در حال حاضر فريدن را به چهار بخش تقسيم مىكنند . نخستين بخش پشتكوه موگويى كه در آن
--> ( 1 ) - ن . ك . به : فرهنگها و از جمله برهان قاطع ذيل واژهء فروغ و فروز . ( 2 ) - ن . ك . به : اين نامواژه در همين فرهنگ . ( 3 ) - ن . ك . به : اين نامواژه در همين فرهنگ . ( 4 ) - براى كرون و تيران ، ن . ك . به : اين نامواژهها در همين كتاب .