محمد مهريار
541
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
اسامى قديم و باشكوه در اين دهستان كم نيست . همچون فارفاآن ، جندان ، تهمورسات و غيره . . . « 1 » و براى خصوصيات آن رجوع كنيد به نامواژهء رودشت و مضافات آن ، اجمال آنكه در اين ناحيه با وجود قدمت و سابقهء تمدن آثار تاريخى چندى نيز حكايت از قدمت و آبادى آن مىكنند . « 2 » ولى ما مىپردازيم به تحقيق در نام آنكه عمدهء غرض و مقصود ماست . واژهشناسى : فرچويز نامواژهاى است كه در صورت ظاهر پيدا كردن معنى و تقطيع آن دشوار مىنمايد . اين نامواژه از سه جزء « فر + چو + ئيز » تركيب شده است و جزء اول « فر » همان است كه در پارسى به معناى شكوه و جلال است و از ريشهء « فرّه » و پارسى « خورّه » آمده است . « 3 » در جزء دوم حرف « چ » مبدل از « ش » است و « شو » مىباشد كه از ريشهء شستن و شوييدن آمده است . « شو » در بسيارى از نامواژهها آمده و به معناى آب روان و شوينده است و جزء سوم « يز » معادل « ايز » همان علامت نسبت و اتصاف است در مورد آب كه در بسيارى از واژهها همانند هويزه ، ازيران ، ايزه ، ايج ، ايچى ، آز و بسيارى ديگر داريم و روى هم معنى نامواژه مىشود « فر و شكوه آب روان » . و فر و شكوه آب آن هم آب روان و جارى نام بسيار خوبى است كه بر محلى گذاشته شده و صورت آبادى و عمران آن را مشخص مىكند . فردوان Ferdow n در بلوك ارم نشان ماربين ، « 4 » كه رفته رفته دارد زيباييها و درختستانهاى به و هلو و انواع ميوههاى خود را از دست مىدهد ، ديهى داريم به نام فردوآن . در سال 1345 اين ديه 696 نفر جمعيت داشته است « 5 » و در حال حاضر كه جمعيت آن شهرى روستايى است و به ناچار بيشتر است . در گذشتهء ماربين و خصوصيات جامعهشناسى و جغرافيايى و
--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 31 تا 35 و همين عناوين در اين فرهنگ . ( 2 ) - مناره و مسجد برسيان ، مسجد فارفاآن ، منارهء زيار و . . . براى اطلاعات بيشتر رجوع كنيد به همين فرهنگ . ( 3 ) - ن . ك . به : نامواژهء آخوره و امثال اينها در همين فرهنگ . ( 4 ) - يادآور شعر مشهورى در وصف ماربين : ماربينى كه خطّهء ارم است ، * آفتاب اندر آن درم درم است ( 5 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 43 .