محمد مهريار

502

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

بيشتر به سيان نمكى ، معروف است . اين سيان ديهى است با حدود 294 نفر جمعيت كه از اين پيش بسيار معتبر بود . قناتى خوب و معتبر داشت و در نزديك معدن نمك هم واقع بود و هم از حيث زراعت و هم استفاده از معدن نمك وضع و حال مردم بسيار خوب بود . در سنوات اخير قنات اين ديه معتبر خشك شده است و مردم آن مثل مردم ساير ديه‌ها ناحيهء جرقويه بىآب مانده‌اند . زراعت آن به‌كلى از دست رفته است و آب چاه عميق آن هم شور است و وضع و حال مردم بد شده و دايما از بد به بدتر مىگرايد . گفته‌ايم كه ناحيهء جرقويه و رودشت هردو از نواحى معتبرى هستند كه نشانهاى آشكارى از تمدن و حضارت پيشين اصفهان در آنها ديده مىشود و از آن جمله لهجهء خاص رودشتى است كه در هردو بلوك جرقويه و رودشت متداول است و مكرر از آن ياد كرده‌ايم . براى اينكه اختصار موردنظرمان از دست نرود به بحث لغوى اين نام كهن و دلاويز مىپردازيم . واژه‌شناسى : اگر بر روى واژهء سيان دقت كنيم به حكم اينكه مىدانيم در لهجه‌هاى رايج نواحى مختلف « سين » با « ز » قابل تبديل است و جابه‌جا مىشود ، بنابراين « سيان » همان « زيان » است ، نه به معناى خسارت و ضرر بلكه صفت فاعلى از فعل « زيستن » . يعنى سر زنده و دلارا و آباد . برحسب قواعدى كه در موارد مختلف و مقدمه به‌دست داديم مىدانيم كه طبيعىترين نام براى امكنه آن است كه از واژهء « زيستن » گرفته شود ، يعنى محلى كه « زيستگاه » و يا « زيستن‌گاه » است ، چون آباد شده و آب پيدا كرده مردم در آن مىزيند و خود آن « زيان » يا « سيان » است ، سرزنده و آباد است اين هردو سيان نيز از اين قاعده مستثنى نيست . هر دو لهجهء واحد دارند و جاى حرف « ز » و « سين » را باهم عوض مىكنند . چون سخن را به اينجا رسانديم همين‌جا بگوييم كه در ناحيت رودشت ديه ديگرى داريم كوچك ، ولى با نامى بزرگ به اسم « سيچى » كه در سال 1345 جمعيت آن 73 نفر بوده است . « 1 » و اينك جمعيت آن شايد اندكى بيشتر باشد . همهء خصوصياتى كه در سيان بالاخص و دربارهء رودشت به‌طور عام گفتيم بر احوال اين ديه منطبق است ، اما واژهء سيچى را چون تقطيع كنيم به دو جزء « سى » و « چى » مىرسيم جزء اول « سى » همان « زى » است كه از زيستن گرفته شده است و جزء دوم « چى » علامت تصغير است . يعنى جاى زيستن و

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 34 .