محمد مهريار
500
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
« سهل » صورت ديگرى از « شهر » است ، با تبديل « ر » به « ل » و اين تكثر نامواژهها با « سهل » همان نشان دهندهء تعدد و تكثر « شهر » است و سهلوان صورت تركيبى ديگرى از همان « سهل » . سيافشاد Siy fa d در جنوب اصفهان كوه صفه افتاده است و اندكى جنوبىتر از آن كوهى است بزرگ كه از سوى مشرق به گريوهء لاشتر و از باختر به گريوه آب نيل مىرسد . فاصلهء اين دو كوه از هم زياد نيست . شاهكوه از آن جهت شايد مىخوانندش كه بزرگ و طولانى است . در جنوب شاهكوه دهستان گركن از شهرستان اصفهان قرار دارد كه آباديهاى معتبر ، كهن و بزرگ دارد و ما به دفعات از آن ياد كرديم . شاهراه اصفهان به شهركرد در باختر و راه اصفهان به پيربكران و مباركه از ميان آن مىگذرد و در مشرق آن شاهراه اصفهان به قمشه واقع است . براى ويژگيهاى دهستان گركن به اين نامواژه مراجعه شود . در كنار جادهء اصفهان به پيربكران ديهى افتاده است به كوه نزديك كه آن را در تداول عامه سيافشاد مىنامند و گاهى آن را سيهفشاد مىخوانند . فهرست آباديهاى مركز آمار ايران « 1 » آن را سياهافشار ناميده است كه بىشبهه غلط است . من خود از آن بازديد كردهام . و به احوال و نام آن آشنا هستم . در فرهنگ آباديها و مكانهاى مذهبى كشور آن را سيافشد مىنامند . « 2 » ولى صحيح تلفظ آن همان است كه ما ذكر كرديم و در دفتر جزء جمع مالياتى نيز آن را چنين ناميدهاند . سيافشاد ديهى است بزرگ و 512 نفر در سال 1345 جمعيت داشته است . « 3 » مدتها در مالكيت وابستگان به شاهزادگان قاجارى بود و اينها كوشيدند تا از رودخانه براى آن آبى اختصاص داده شد . كى بزرگ و پرآبى هم دارد ( يعنى قنات سرباز ) يعنى كه زمينهاى آن ديگر « نا » و « نم » ندارد و باتلاقى نيست . پس از اصلاحات ارضى و آغاز كار معادن شاهكوه و كارخانهء پلىاكريل و رواج زراعت در اين ديه و ديههاى اطراف اقتصادى بهتر و پيشرفتهتر بهوجود آمده است و آيندهء بهترى را به آن نويد مىدهد . شهرگرايى در آن سخت نفوذ دارد چندانكه روستا را از حالت كهن دلنشين خود خارج ساخته است . شهرگرايى بجز آداب
--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 41 . ( 2 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ذيل همين نامواژه . ( 3 ) - جمعيت اين ده در سال 1375 به 1250 نفر رسيده است .