و امكنه و بقاع بر ما پوشيده است بايد دانست هنگامى به معنى واقعى آن پى خواهيم برد و همچنين تاريخ آن را برحسب تناسب مكان و زمان در خواهيم يافت كه مطابق اصول و قواعد تطور زبان آن را تجزيه و تحليل و تقطيع كنيم . چون اين مقدمه دانسته شد اينك بر سر سخن مىرويم و مىگوييم كه در اطراف اصفهان و به ناچار در اصقاع و اكناف كشور ، اسامى كهنى وجود دارد كه در حال حاضر ممكن است ، براى ما بىمعنى جلوه كند ولى هم داراى معانى خوب و دلكش مىباشد و هم بخشى از تاريخ مملكت را روشن مىدارد و از آن جمله است در اطراف اصفهان ، كه بيشتر به آنها خواهيم پرداخت . سهر و فيروزان كه اينك همواره باهم تلفظ مىشود ، نام دو ديه مجزا از يكديگر است كه به علت قرب جوار به هم پيوسته و از آنها به يك نام ياد مىشود . در سوابق ايام ظاهرا فاصلهء اين دو زيادتر بوده و جهانگردانى كه از آن گذشته‌اند آن را با نام فيروزان ياد كرده‌اند « 1 » نه با نام سهر و فيروزان . در تلفظ عامهء امروز و برحسب تداول اصفهان آن را سر و پيريزون ( Soropirizun ) تلفظ مىكنند . ( حسب تداول عامهء اصفهان ، « الف » ماقبل آخر ، به صورت اماله با « واو » تلفظ مىشود و « ان » ، « اون » به گوش مىرسد . برحسب دفاتر جزء جمع مالياتى كه مدرك مهمى براى بازشناخت نامهاى امكنهء قديم است ، اين محل سهر و فيروزان ناميده شده است . با اندكى توجه مىبينيم كه واژهء سهر و فيروزان هردو قدمت خود را داد مىزنند و از همين نظر و به ملاحظهء اين قدمت ، به مطالعه و جست‌وجوى معنى آن مىپردازيم . ديه سهر و فيروزان برحسب سرشمارى عمومى سال 1355 ( كه مدرك آن در دست است ) 1011 نفر جمعيت داشته است . « 2 » اين ديه يا دو ديه بزرگ ، امروز جزء ديه‌هاى دهستان اشترجان فلاورجان مىباشد كه ناحيتى است بسيار سرسبز و دلاويز ، حاصلخيز و آباد در جنوب باخترى اصفهان ، افتاده بر كنار زاينده‌رود با هوايى خوش و آبى گوارا و محصولى فراوان . توصيف وضع حاضر آن

--> ( 1 ) - ن . ك . به : رحلهء ابن بطوطه ، خط سير آمدن او از اهواز به اصفهان و گذر او از شهر فيروزان . ( 2 ) - ن . ك . به : فرهنگ جغرافيايى اصفهان ، از انتشارات وزارت دفاع ، ص 150 . در سال 1375 جمعيت سهر و فيروزان به 3081 نفر افزايش پيدا كرده است .