محمد مهريار
472
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
مهمى ندارد . مدرسهاى و حمامى و باز هم درهاى آهنى و كوچههاى خاكآلود همين و همين . بنابراين به ذكر خصوصيات اين واژه مىپردازيم . واژهشناسى : اول بگوييم كه اين واژه از « سگ » گرفته نشده است . بلكه در حقيقت اين واژه از « سك » باستانى كه همان سكا و سكايى باشد آمده است و به تضاعيف و به مناسبات گفتهايم كه اقوام سكايى هم آريايى بودند و شايد با قلت عدد كمتر در اطراف فلات ايران پراكنده شدهاند و جابهجا اثرى از آنها باقى مانده است . و اكثر نام خود را به محل اقامتشان بخشيدهاند . اين ديه نيز با نامى چنين كهن و با سابقه نامبردار است . در تقطيع و تجزيه آن مىبينيم كه سكان از دو واژهء « سك + ان » تركيب شده . جزء اول « ك » همان واژهء سكايى است و جزء دوم « ان » علامت نسبت و كثرت و بنابراين سكان يا سگان يعنى محل سكاييان و ديدهايم كه اين شيوهء نامگذارى رايج است و شايع ، اما سكون كه آمارگر شايد كماطلاع آن را به صورت تلفظ عامه ضبط كرده است و به جاى سكان در همين واژهء سكان است « 1 » و آن قريهاى است در قرب ديه هلارته و معمولا باهم به صورت سكون و هلارته در تداول عامه تلفظ مىشود . بههرحال سكان به ضم اول ، نام ديهى است در دهستان رودشت از شهرستان اصفهان كه در سال 1345 جمعيت آن 71 نفر بوده است و اينك به حكم اينكه اين نواحى آبادتر شده به ناچار جمعيت آن هم زيادتر است ، ولى نام كهن آن از روزگاران پيش باقى مانده و سكان همان است كه ذكر آن گذشت ، يعنى معادل درست سكان است با تلفظ عاميانهء سكون . سكون - سكان سگزى Sa ( e ) gzi ديهى است در دهستان وردشت از شهرستان سميرم كه در سال 1375 جمعيت آن 8 نفر بوده است . « 2 » براى توضيحات راجع به اين ده نگاه كنيد به عناوين سميرم ، هنّا ، هونگان ، اسفرجان ، و براى واژهشناسى آن نگاه كنيد به عنوان سگزى ، آنچه در اينجا اهميت دارد اين نكته است كه واژهء سگزى از واژهء كهن « سگ » نام سگاها آمده است بنابراين تعدد اين
--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 34 . ( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 50 .