محمد مهريار
443
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
گلپايگان وجود دارد و همين كلمه قدمت آن را مىرساند و تا پيش از اسلام بالا مىبرد . بهطور خلاصه قوم سكا و زرنگ هستند كه در اطراف ايران ، سگزى و سقز ( سگز ) در اصفهان و كردستان را ساختهاند و زرنگان را پديد آوردهاند . جزء اول اين كلمه همان واژهء « زرنگ » است كه بعدها در تعريب « زرنج » شده و جزء دوم همان پسوند « ان » است كه گفتهايم علامت نسبت و كثرت است و زرنگان يا زرنجان يعنى محلى كه سكاها ( زرنگها ) در آن سكونت دارند . زرنه Zarne ( h ) زرنه ديه بزرگى است در دهستان گرجى از شهرستان فريدن . نامى است بزرگ و ديهى است آباد كه ساكنان آن همه گرجى هستند و به زبان گرجى نيز سخن مىگويند . هنگامى كه شاه عباس عدهاى از ارمنيان را به اصفهان كوچ داد ، در اين ميان عدهاى مردم گرجى هم كوچ داده شدند و در كمتر منبعى از تاريخها اين مسأله به تفصيل ذكر شده ولى ما مىدانيم كه اين گرجيان را به ناحيهء گرجى در فريدن بردند كه اينك دهستان بزرگى از آنان و ديههاى آنان بهوجود آمده است . اين گرجيان سخت به فرهنگ خود پايبند بودند و تا امروز هم زبان گرجى در ميان آنها رايج است . « 1 » ولى با گرفتن فرهنگ ايرانى لرى هم مخالفت نكردند و اينك در سرزمين خود يعنى همهء ناحيهء گرجى دو فرهنگ لرى و گرجى باهم پيش مىروند و عجب آنكه بر خلاف ارمنيان اين گرجيان به زيستگاههاى خود در ناحيت فريدن سخت پايبند هستند و حاضر نشدند از مملكت ايران و ناحيهء خود خارج شوند و همچنان ماندهاند و ديهها را آبادان نگاه داشتهاند . در سال 1345 زرنه 987 نفر جمعيت داشته است . « 2 » گفتيم كه گرجيان به فرهنگ خود پايبندند ولى اسامى ديهها را تغيير ندادهاند . مركز آن ناحيهء سنگباران است و ديههاى خويگان ، خنگ ، بوئين ، افوس ، پادگان و مغانذر در اين ناحيه نشان قدمت و سابقهء سكونت آرياييان است . براى اطلاع بيشتر از جامعهشناسى و تاريخچهء جغرافيايى آن نگاه كنيد به نامواژهء فريدن و ما در اينجا به حكم اقتصاد بر اختصار
--> ( 1 ) - تحقيق از مطلعان . ( 2 ) - در سال 1375 جمعيت زرنه به 37 خانوار و 90 نفر كاهش پيدا كرده است .