محمد مهريار

428

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

4 سهم قريهء رهيه مشهور به شاه كرم قريه در سند دو سهم دو سهم امروز از قريهء در سند به‌كلى اطلاعى در دست نيست و جايى به اين نام نمىشناسيم ولى قريهء رهيهء سابق ، امروز به نام شاه كرم معروف است كه نام امامزاده‌اى هم هست بنابراين رهيه و شاه كرم يكى است و خواهيم ديد كه رهيه چه معنى دارد . امروز قريهء شاه كرم ديه نسبتا معتبرى است در دهستان رودشت كه در سال 1345 جمعيت آن 149 نفر بوده است « 1 » و در اين اواخر به علت دستيابى به آب آسان‌ياب از رودخانهء زاينده‌رود پس از الحاق آب كوهرنگ بر شكوفايى اقتصادى آن افزوده شده و جمعيت بيشتر و آبادانى بهترى يافته است و هرچه باشد رهيه سابق است و اين خود عجيب است كه اين امكنه نام خود را به مناسبتى تغيير مىدهد چنان كه در اين ديه رخ داده است . ببينيم رهيه چه معنى مىدهد . واژه‌شناسى : بايد دانست كه به اين صورت معناى آن سخت صعب به ذهن مىرسد و امثال النظايرى متناسب با خود چون رهال ، ( خوى ) رهق ( كاشان ) ، رهن ( نطنز ، گناباد ، بافت ) و رهنه از همه مهمتر در باخزر آمده است . در تمام اين امثله حرف « ر » به‌طورى كه واضح است مبدل از « ن » است . « 2 » بنابراين رهيه مبدل از « نهيه » است و چون آن را بشكافيم به اجزاى « نه ( معادل ره ) + ى + ه » مىرسيم . اما جزء اول « ره » همان « نه » است صورت ديگرى از « ن » و « نا » به معناى آب و دو جزء ديگر « به » علامت نسبت است بنابراين « رهيه » جايى منسوب به آب است و مىدانيم كه حد اعلاى علاقهء آرياييان نسبت‌دادن محلى به آب بوده است . « 3 » و اتفاقا جايى به نام نهويه ( فيروزآباد ) و نهى ( بيرجند ) و نى ( ايذه و مريوان ) داريم كه همه مؤيد گفتار ما مىباشد .

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ذيل عناوين ديه‌هاى رودشت . ( 2 ) - ن . ك . به : نامواژهء رهنان كه به تفصيل در اين‌باره گفت‌وگو شده در همين كتاب . ( 3 ) - ن . ك . به : نامواژه‌هاى « نه » ، « نىنى » و « نيه » در همين فرهنگ .