محمد مهريار
417
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
همان واژهء « به » امروزه است و مىدانيم كه در روزگاران ساسانى بسيار نامها را با كلمهء « به » آغاز مىكردند . به اين ترتيب « ورامين » معادل « وهرامين » كه صورت ديگر از « بهرامين » است . راوند R vand نام قصبهاى است از بخش مركزى شهرستان كاشان كه جمعيتى برابر 1910 تن براى آن ذكر كردهاند . « 1 » ياقوت براى آن عنوانى آورده و رجالى را به آن منسوب مىدارد . با اينكه اين عنوان جزء محال اصفهان قلمداد نشده است ولى به علت قرب جوارش با اصفهان امروز و ديگر اينكه كاشان خود در استان اصفهان قرار دارد و خود نامى زيبا و دلاويز است و يكى از قواعد مهم را كه ما بهدست آوردهايم نشان مىدهد ، به ذكر آن مىپردازيم . دربارهء ويژگيهاى خاص اين ناحيه مراجعه شود به منابع ديگر و ما در اينجا به واژهشناسى آن مىپردازيم . واژهشناسى : راوند همانگونه كه به نظر مىرسد از دو جزء « را » و « وند » تركيب يافته است . ياقوت از قول حمزه مىگويد : « و اصلها راهاوند ، و معناه الخير المضاعف » ولى پيداست كه اين وجه تسميه نشان دهندهء صورت واقعى تطور اين نامواژه نيست و اصلا « را » مبدل از « نا » ست چونكه حرف « ر » آسان به « ن » تبديل مىشود . « 2 » بنابراين راوند همان « ناوند » است و جزء دوم آن « وند » از ريشهء اوستايى « ونته » . پسوند تصاحب و دارايى است و دو جزء روى هم به معناى جايى است كه آب دارد . صورتهاى ديگر اين نامواژه چون راور مشهور كرمان ، راوه ( چاهبهار ، محلات ، نوشهر ) ، راويان ( خوى ) ، راوك ( بهبهان ) ، راونج ( قم ) ، راوج ( كهگيلويه ) همه نشان مىدهد كه استنباط ما در اين واژهشناسى بجا و صحيح است . رجان Raj n نام ديهى است نسبتا بزرگ در دهستان جوشقان از شهرستان اصفهان اين ديه در سال 1345
--> ( 1 ) - ن . ك . به : فرهنگ معين ذيل همين واژه . ( 2 ) - ن . ك . به : برهان قاطع فاتحهء توضيح محشّى و مقدمهء مؤلف و همچنين لغتنامه فاتحهء حرف « ر » و همين فرهنگ در امثلهء بسيار و از جمله رومند و غيره .