ديزيچه - ديزى ديزيگان Dizig n ديزيگان ديهى است در دهستان حومهء شهرستان نايين . ديه متوسطى است و جمعيت آن 37 نفر است . « 1 » چون دربارهء جامعه‌شناسى روستايى و معرفى نواحى نايين توضيحات كافى در خود عنوان نايين آورده‌ايم توضيح اضافى لازم نيست . دربارهء واژه‌شناسى اين نام نيز رجوع كنيد به عنوان ديزى و ديزجان و ديزران در همين فرهنگ . ديلم Deylam ديلم را نام ديهى آورده‌اند در دهستان حومه از شهرستان يزد و براى آن در سال 1345 فقط 60 نفر جمعيت ذكر كرده‌اند . « 2 » در ناحيت يزد همهء ديه‌ها همچون خود يزد قنات آب است و اين هنر بزرگ ايرانى بوده است كه در زير اين صحراهاى سوخته و در دامنهء اين كوهساران عريان داغ آب پيدا مىكند و به طول سى كيلومتر قنات مىكند و شهرى چون يزد و توابع آن را برپاى مىدارد . امروز يزد و توابع آن افتاده است در ميان ريگزار سوخته‌اى به طول و عرض هفتاد فرسنگ كه هر حيوانى در تابستان در ميان آن ريگها با مرگ دست در آغوش مىشود ولى اين قناتها و اين آبها در زيرزمين ديه‌ها و مزارع را آباد مىكند و جان مىبخشد . همهء ويژگيهاى استقلال و قدمت در اين ديه‌ها از ديوارهاى ستبر و بزرگ و گويشها و لهجه‌هاى خاص و شيوهء مخصوص زندگانى و ساختمان همه و همه بر اين ناحيه از ديرباز زيستگاه آرياييان بوده و نامهاى اين ديه‌ها نيز اين قدمت را گواهى مىدهند . از جملهء اينهاست ديلم ما . اين نامواژه سخت براى ما آشناست . نام قومى است كه در كرانهء درياى خزر در ديلمان ساكن بوده‌اند . ديلمان نام محل است و ديلم نام طايفه . در پهلوى ديلم را Delum مىخوانند . اين قوم از ديرباز به شجاعت و پايدارى در جنگ مشهور بوده‌اند . پادشاهان ديلمى از اينان هستند و روزگارى بر بغداد به عنوان مردان جنگ و كارزار تسلط يافتند و خليفگان را عزل و نصب مىكردند . واژه‌شناسى : چنان كه اشارت رفت اين واژه براى ما آشناست و حكايت از قوم و نژادى

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 79 . ( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 17 .