سكونت و تمدن آريايىها بوده است و دليل آن كثرت ديه‌ها از كوچك و بزرگ است . چنان كه در اين ناحيهء نسبتا كوچك بيشتر از صد و اند پارچه ديه و آبادى وجود دارد . البته اكثر ديه‌ها كم‌جمعيت است و تنها ديه علىآباد با 1082 نفر جمعيت به كثرت ساكنان آن نامبردار مىباشد . « 1 » و همين دليل آن است كه آرياييان هنرمند صبور و بردبار و آبادگر كلنگ برداشته و در زير اين بيابان سوخته و كوهستان عريان كوشيده‌اند و رنج برده‌اند تا اين قناتها را روان كرده‌اند و اين ديه‌ها را آباد ساخته‌اند . وجود نامهاى كهن همچون اهرك ، بدخش ، تنگله ، دامك و مور و مورك و ميامى همه علامت اين است كه ناحيه از ديرباز مورد سكونت بوده و اين نامهاى كهن و دلاويز در آن نامبردار شده است . و ما هم مىپردازيم به توضيح نام آن . واژه‌شناسى : دره‌گت از دو جزء « دره + گت » تركيب شده است . « دره » همان واژهء معروف پارسى است به معناى شكاف و فاصله‌اى كه ما بين دو تپه قرار دارد و نامگذارى امكنه با « دره » بسيار شايع و رايج است . « 2 » اما جزء دوم « گت » به معناى بزرگ است و در گويش راجى و ابو زيد آبادى به همين معنا ذكر شده است . در اين گويش شاهد خوبى براى آن وجود دارد : آسمون به اين گتى ، گوشش نبشته * هر كى يارش خوشگله ، جاش تو بهشته اين واژه در لهجهء لرى به صورت « گپ » مىآيد و آشكار است كه در اينجا دره‌گت يعنى درهء بزرگ و چون همهء ناحيهء كوهستانى و پر دره است اسم با مسمّى خوش تطبيق مىكند . دزگان Dezg n دزگان ديهى است كه آن را در عداد ديه‌هاى دهستان وردشت از شهرستان سميرم به حساب آورده‌اند . ديه كوچكى نيست و در سال 1375 جمعيت آن 384 نفر بوده است . « 3 » توضيحات دربارهء جامعه‌شناسى و تاريخچهء جغرافيايى ناحيهء سميرم در ذيل عنوان سميرم ، اسفرجان و هنّا آمده است .

--> ( 1 ) - ن . ك . به : همان ، ص 109 . ( 2 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ذيل همين واژه كه بيش از 100 محل را بدان معرفى مىكنند . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 49 .