محمد مهريار

364

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

چشمهء لنجان . در سوابق ايام قبل از احداث انهار بزرگ جديد و شبكهء آبيارى تازه معمول بود كه ديه‌هاى بزرگ در كنار رودخانه ، چشمه‌هاى بسيار بزرگ داشتند كه آب رودخانه در آن نفوذ مىكرد و بعد به داخل مادى بزرگ ده جارى مىشد . من خود از اين‌گونه چشمه‌ها چند چشمه را كه نامى داشته‌اند ، ديده‌ام از قبيل چشمهء درچه كه بسيار باشكوه و زيبا بود . معلوم مىشود چشمهء خان‌لنجان آنقدر با عظمت و نامور بوده كه ديه را به آن خوانده‌اند و چشمهء لنجان بر روى اين ده مانده است . اگرچه امروز خولنجان چشمه‌اى ندارد . در اين‌باره بايد اين توضيح را علاوه كنيم كه اگر كسانى « خان‌سار » را « خوان‌سار » مىنويسند ، بىشك اشتباه است و « خان‌سار » به معنى چشمه‌سار صحيح است يعنى جايى كه از آب چشمه‌ها مشروب مىشود . در اين واژه‌شناسى كه لاعلاج به آن رسيديم در حذف حرف « ن » و تبديل خان‌لنجان به خولنجان دشوارى بزرگ وجود دارد ولى راه ديگرى جز آنچه بعد خواهد آمد ، وجود ندارد . تنبيه : اگر خود واژهء خولنجان را تقطيع كنيم به دو جزء « خو + لنجان » مىرسيم . جزء اول « خو » ( نامواژهء خويگان ديده شود ) صورت ديگرى از « هو » است ، به معنى خوب ( نامواژهء هويه ديده شود ) و بر روى هم به معنى لنجان خوب است . خولنجان ام القراى لنجان است و با معناى لنجان خوب متناسب است و اين صورت نامگذارى در قديم رايج بوده است . خويگان Xuy ( e ) g n خويگان ديه بزرگى است در شهرستان فريدن و در دهستان گرجى . دو خويگان داريم : خويگان عليا كه بزرگتر است و 867 نفر جمعيت دارد و خويگان ديگر كه 274 نفر جمعيت داشته است . اين تعداد جمعيت در دو ديه خويگان و خويگان عليا مربوط است ، به سرشمارى سال 1345 كه اينك جمعيت آنها بىشك بيشتر است . « 1 » از لحاظ جامعه‌شناسى روستايى و كيفيت معيشت و زندگانى همهء آنچه دربارهء فريدن گفتيم به اين دو محل نيز صادق است و بدون اينكه توضيح زيادترى لازم باشد مىگوييم كه خويگان هم به همان معناى خويه است . واژه‌شناسى : اگر خويگان را تجزيه نماييم ، به سه جزء « خو + اوى + گان » مىرسيم . اما « خو »

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 68 . در سال 1375 خويگان 2216 نفر جمعيت داشته است .