محمد مهريار

320

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

صورت ديگرى از « كاه » است و « كاه » و « كاهريز » و « كهريز » همه به معناى قنات است و تبديل « چ » به « ك » و برعكس در ميان گويشهاى مختلف رايج است . اما جزء آخر آن « چه » علامت تصغير و نسبت است . بد نيست دانسته باشيم كه در اطراف ايران صدها نام بقاع و اماكن با « چاه » و « چا » نامبردار مىباشد . چنان كه چاريز بالا و چاريز پايين ( بيرجند ، قزوين ) ، چابار ( اراك ) ، چاخانى ( نوشهر ) ، چاگز ( رفسنجان ) و بسيارى ديگر و با « چاه » ، چاه‌بهار ، چاهخو ( بيرجند ) ، چاهخور ( لار ) ، چاه‌دول ( دشتستان ) ، چاه‌سرخ ( اصفهان ) ، چاهستان ( ايرانشهر ، بندرعباس ) و بسيارى ديگر . پيداست كه با « چاه » و « چاهچه » و « چاچ » مىخواسته‌اند بگويند اين محل قناتى دارد و آبى و همان‌طور كه سابق هم مكرر اشاره كرده‌ايم آرياييان علاقه داشته‌اند كه نامگذارى ديه مبيّن كيفيت و وضع طبيعى آن باشد تا قبايل ديگر كه به آن مىرسند آسان راه و چارهء خود را بيابند ، فى الحقيقه نام محل فريادگر و اعلام كنندهء وضع آن بود . و به اين جهت معنى آن هم وجه تسميهء آن است چنان كه در امثلهء بسيار در اين كتاب ديده شده است . چرمهين C ? ermahin اين نام دلاويز پرشكوه كه قدمت و سابقهء كهن خود را داد مىزند در اصفهان نام دو ديه است ؛ يكى بزرگ و ديگرى كوچك . كوچكتر برحسب آمارگيرى سال 1345 اصفهان در ضمن ديه‌هاى دهستان حومهء شهرستان اردستان قلمداد شده است . « 1 » و اما ديه بزرگتر در ناحيت بلوك آيدغميش واقع شده و برحسب آمارگيرى سال 1345 جمعيت آن را 3150 نفر قلمداد كرده‌اند « 2 » و اين در حالى است كه آن ديه كوچكتر و با همين نام سترگ 70 نفر بيشتر جمعيت ندارد . « 3 » از لحاظ جامعه‌شناسى روستايى چرمهين كوچكتر كه در بلوك اردستان واقع است قنات آب است و به حكم تقليل نزولات دايمى آسمانى در نواحى كرانهء كوير لوت ايران و از بين رفتن جنگلها و بوته‌ها و مراتع كه همه منتهى به كم شدن بارندگى و

--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 5 . ( 2 ) - چرمهين كه در آمارگيرى سال 1375 معادل 11335 نفر جمعيت آن احصا شده است در تقسيمات جديد شهرى از شهرستان لنجان محسوب مىشود . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 17 .