محمد مهريار
266
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
تندران Tonder n تندران ديهى است بزرگ و باصفا كه شاهراه اصفهان به فريدن و خوزستان از آن مىگذرد . اين ديه را پيش از اين جزو دهستان كرون قلمداد مىكردند ، ولى برحسب تقسيمات اخير آن را در عداد ديههاى دهستان كرون سفلى از شهرستان نجفآباد آوردهاند . در سال 1345 جمعيت آن را 470 نفر برآورد كردهاند . « 1 » اخيرا كه از آن مىگذشتيم دوباره به آن نظرى افكندم . جاده از بالادست در شمال مىگذرد و دهكده در شيب و جنوب واقع است . تعدادى مغازه و تعميرگاه در آن داير شده است و چون عموما صنعت در ديه از اين طريق وارد مىشود در آينده نيز توسعهء آن مظنون است . ديه در بين تپهها واقع شده و قنات دهكده در شمال آن باز هم از بالادست عبور مىكند . ( برعكس آنچه در ساير روستاهاى كرون قلت آب زيان وارد آورده است در اينجا چندان زيان و خسارت آن محسوس نيست ) . برخى درختستانها ديده شد كه سرسبز و خرم است . دربارهء جامعهشناسى روستاى كرون و اين ديه توضيح چندانى لازم نيست . اثر تاريخى در آنجا وجود ندارد ، زبان و گويش خاصى نيز در ميان مردم پديد نيست . مرور زمان همهچيز را محو و نابود كرده است . در كتب تاريخ هم چيزى دربارهء آن به نظر نرسيد . ظاهرا هرچه از گذشتهء آن بجوييم به جايى نمىرسيم . دهستان كرون به سرسبزى و خرمى و طراوت و خوشى هوا نامبردار بود كه اينك از آن جمله هم به علت قلت آب اثرى پديد نيست . هرچه از گذشتهء آن بجوييم بايد در نام باشكوه آن جستوجو كنيم . واژهشناسى : اين نام برحسب تداول عموم به ضم اول و كسر « دال » تلفظ مىشود . از صورت تلفظ آن نبايد چنين برآيد كه تركيب آن تندر ( به ضم « ت » و فتح « دال » ) به معناى رعد باشد و يا به ضم ثالث برحسب فرهنگ برهان قاطع به معناى بلبل . چونكه اين دو معنا با نام محل مناسب نيست و تركيب آن به صورت « تندر + ان » بىشك نادرست است . صورت ديگر تركيب آن يعنى « تند + ران » ( از سريع راندن ) هم بىمعنا و بىحاصل است . تجزيهء صحيح اين واژه « تند + ر + ان » است . جزء اول كلمه « تند » ، به همان معناى سريع است . و جزء دوم « ر » بىشك مبدل از « ن » است . يعنى مخفف « نا » به معناى آب و جزء سوم آن
--> ( 1 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 88 . در حال حاضر جمعيت اين آبادى بيش از 1200 نفر است .