محمد مهريار
246
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
پيسرا ( هشتپر ) و پيژدان ( بندرعباس ) و پيزادان ( اصفهان ) ؛ و « ن » حرف زايد وقايه است ، براى جدا كردن حروف صدادار و « ارت » به معنى مقدس ( پلارت ، گورت و همسانها ديده شود ) روى هم رفته آب مقدس و نام خوبى است براى محل و مردمى كه تحت تأثير دين « بهدينى » قرار داشتهاند . در جنوب رودخانه و تقريبا مقابل پينارت ديه ديگرى قرار دارد كه نامش دنارت ( دينارت ) است و در عداد ديههاى دهستان كراج ( كرارج ) بهحساب آمده است . رجوع شود به دنارت . پيوك Piyuk پيوك يا بيوك نام دلاويز ديهى است در دهستان انارك از شهرستان نايين . ديهى است كوچك در سال 1345 جمعيت آن از 15 نفر تجاوز نمىكرده است ؛ و بر طبق آمار سال 1375 خالى از سكنه است . چون تمام ناحيهء نايين قنات آب است و آب قناتها رو به كاهش ، به ناچار اين ديه نيز به همان سرنوشت شوم مبتلاست . از لحاظ اقتصادى و جامعهشناسى نيز وضع شكوفا و دلاويزى ندارد ، افتاده در ساحل بيكران لوت ، در ستيز و آويز با پيش آمدن بيابان ، تنگناى آب ، گرماى تابستان سوزان و ريگستان داغ . همين است آنچه مجموعهء ديههاى نايين را توضيح و توجيه مىكند . ولى بهتر است دامان سخن را فراهم چيده و به بحث لغوى دربارهء نام ديه بپردازيم . واژهشناسى : پيوك ( Payuk ) را در زبان پارسى به معناى عروس آوردهاند و عجيب آن است كه واژهء بيوك ( به باء موحده ) را نيز به همين معنا آوردهاند . در فرهنگها « 1 » نيز هر دو واژه به يك معنا ديده مىشود و شگفت است كه يك معنا دو واژهء مشابه داشته باشد ، بسيار محتمل است كه نوع نقطهگذارى در فرهنگها موجب اين شده است كه يكى واژه را بيوك بخواند و آن را به معناى عروس بشناسد و ديگرى آن را پيوك بههرصورت در اينباره شك نيست كه واژهء بيوك به معناى عروس است . رودكى گويد . بس عزيزم بس گرامى شاد باش * اندرين خانه بهسان نو بيوك « 2 »
--> ( 1 ) - فرهنگ معين . ( 2 ) - صحاح الفرس ، لغت الفرس .