محمد مهريار
193
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
( نه براآن ) و به صور مختلف براى ما مانده است ، مثل بران ( سردشت ) ، بران بالا و پايين ( مغان ) ، براوند ( همدان ) ، برانغار ( معادل برانكار ، هروآباد ) ، و امثال اينها « 1 » و چون حرف « ر » در پهلوى با « لام » يك علامت دارد ، بلان ( معادل بران ) مىباشد و با نام بلان در اطراف ايران امكنهء بسيارى داريم . بلان ( اصفهان ، اهر ، سنندج ، نايين و غيره ) . به هر صورت همهء اين واژهها نشان مىدهد كه با براآن ارتباط دارد . شبيهترين نامى كه با براآن داريم برآزان ( اروميه و سنندج ) و براشان ( اروميه ) است و چون « ش » و « ز » و « آ » به هم قابل تبديل است معانى اين نامها با هم بىشبهه يكسان است . ريشهيابى : من شخصا پس از تفكرات و تحقيقات بسيار به اين نتيجه رسيدهام كه كلمهء براآن از دو جزء « برا » و « آن » تركيب يافته است و جزء اول از ريشهء « برآمدن » به معناى عايد شدن و درآمد پيدا كردن و حاصل بهدست آوردن و امثال اينهاست و درآمدن و برآمدن در زبان فارسى متقارب المعنى است همچنانكه « در » و « بر » در معنى به هم نزديك است و درآمد به معنى دخل است در مقابل خرج . پندارى براآن صورت ديگرى از « برايان » است . به هر صورت ظاهرا « برا » به معناى درآمد و عايدات است و جزء دوم « ان » همان پسوند است ، به معناى اتّصاف و كثرت و نسبت و براآن روى هم به معناى جايى است و بلوكى كه « برا » دارد ، يعنى درآمد و محصول دارد و بلان و بران هم به همين معناست . اين توضيح و توجيه انديشهء نويسنده است و جز در همين مورد برحسب علاقهء خويشتن هيچوقت به حدس و گمان متوسل نشدهام . برخوار Borxw r برخوار نام جلگهء وسيع ، حاصلخيز ، آبادان ، كهن و بسيار باشكوه است كه بر شمال اصفهان افتاده است و بلوكى را بغايت كهن با خصايص بسيار قديم نامبردار مىكند . دربارهء ديههاى اين ناحيه به تفصيل در ذيل نام ديههاى مهم آن توضيح دادهايم و به همين جهت در اينجا لزومى نمىبينيم كه جز به كلياتى در اينباره بپردازيم . گفتيم برخوار يك ناحيهء بسيار قديمى است و داراى ديههاى كهنى است كه نامهاى
--> ( 1 ) - در يزد ديهى داريم به نام وراعون درست معادل برااون ( تلفظ عاميانهء براآن ) ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ص 574 .