بوديم ، « 1 » با تبديل « ذال » به « دال » به معناى آتشكده است . پس « آدران » و « آذران » هر دو صورت يك واژه و به همان معناى نيايشگاه آتش است و اين محل چه نام با شكوهى داشته است ، يعنى آتشكدهء آرياييان كه اگر جدا تلفظ كنيم مىشود ، آريا آذران ( آريا آتشكده ) . اين نكته را هم تذكر دهيم كه اقوام آريايى به مناسبت توجه و علاقهء به آتش ، آتش‌هاى گوناگون داشتند از كوچك و بزرگ ، و آتشگاه بزرگ را در بالاى مرتفعات و كوهها مىساختند تا هميشه روشنايى آن از دور ديده شود و پس از آن از حيث بزرگى آتشكده بود كه لزومى نداشت در بلندى ساخته شود . « آذر » يا « آذران » آتشكده‌هاى كوچكترى بودند مثلا آتش محله ، آتش ديه كه شامل عبادتگاههاى كوچكتر بود كه در ديه‌ها و شهرها و محله‌ها بنا مىشد و مورد احترام و علاقه بود . آذر يا آذران ما هم مىنمايد كه آتشكدهء كوچكى بوده است به همين نام و محل آن‌كه در اطرافش مردم سكونت اختيار كرده‌اند . به همين نام نامبردار شده و در طى تطور لغات « آرياآدران » به صورت آليادران و در تلفظ عامه الياران شده است . انار An r در مقدمه و توضيحات صدر كتاب به اين نكته اشارت رفت كه برخى واژه‌ها ، يا از لحاظ سهولت تلفظ ، و يا از نظر شكوه معنى و يا سرانجام به جهت موسيقى مطبوع كلمه و يا معناى مطلوب آن و يا به جهات گوناگونى كه به تفاريق ذكر كرده‌ايم بيشتر مورد توجه و علاقهء ساكنان اين سرزمين واقع شده است ؛ و بسيارى از امكنه را بدان واژه‌ها نامگذارى كرده‌اند باز همچنان اشارت كرده‌ايم كه نام بسيارى خوراكيها ، دانه‌ها و ميوه‌ها براى نامگذارى به كار رفته است و گفتيم كه اين جهت و اين نكته خود به شناخت علل تسميهء امكنه و قرارگاهها كمك مىكند و اساسا ضابطهء خوبى براى درك معناى نام اماكن است . توجه ساكنان پيشين اين سرزمين ، برحسب علايق ملى و سنن قومى و دينى ( بهدينى ) و وضع جغرافيايى به ميوه‌ها و درختها و محصولات كشاورزى بيشتر بوده است . ضرورت و

--> ( 1 ) - ن . ك . به : واژهء آدريان و آدرگان در همين فرهنگ .