محمد مهريار
128
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
اصفهان ديهها و روستاهاى بسيار داريم . همچون چالاشتر معادل چالشتر و لاىاشتر معادل لاشتر و اشترانكوه و اشترينان و بسيارى ديگر از اينگونه امثله كه همه حاكى از اين خصوصيت مىباشند . « 1 » در خود اصفهان اگر باز هم بخواهيم مثالى بياوريم از اشترآباد كه در دهستان جوشقان واقع است « 2 » و باز از دهستان مهاباد يزد ديهى داريم بهنام اشترك با جمعيتى برابر 17 نفر . « 3 » در اطراف ايران گذشته از اشترآباد ( بانه ) ، شتران ( تويسركان ) ، اشترك ( زابل ) ، اشترگرد ( ايذه ) ، اشترينان ( بروجرد ) بايد از اشترگان ( بندر انزلى ) ياد كنيم كه عينا با اشترگان لنجان اصفهان همنام است . در طى مقال از ديه چالشتر سخن به ميان مىآوريم و اينك بايد اضافه كنيم كه چالشتر ديه معتبرى است از شهرستان شهركرد كه در طى كتاب به نام آن خواهيم رسيد . اينجا همينقدر اضافه مىكنيم كه در ناحيت چهارمحال و بختيارى بسيارى ديهها با كلمهء چال در اول آنها داريم مانند چالبتان ، چالبندان ، چالچنار و امثال اينها و ظاهرا كلمهء چال در اين واژهها به معنى گودال و ناحيهء پست يا محل و بستر آبى است كه قابل عبور باشد و شبيه به اين كلمه است واژهء « لا » و « گار » است كه بهموقع در اينباره به مناسبت نام امكنه گفتوگو خواهيم كرد . با تحقيق اجمالى كه به عمل آوردهام در حدود 40 محل و يا بيشتر در اطراف كشور با كلمات چال و چاله و چالى و چالو و امثال اينها آغاز مىشود . « 4 » اشتيجه O S tije ( h ) اشتيجه و اشنيز نام دلنشين پارسى دو ديه كوچك است كه جمعيت بزرگترين آنها يعنى اشتيجه 85 و اشنيز بالا 58 نفر و اشنيز پايين فقط 14 نفر است . اين ديهها در شهرستان يزد و
--> ( 1 ) - دربارهء نام ديههايى كه كلمهء اسب به صور مختلف در آنها هست رجوع كنيد به همين كتاب ذيل واژهء اسفه و براى توضيح دربارهء امكنه به نام اشتر مراجعه كنيد ذيل كلمات به آن نامها در همين كتاب . ( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 26 كه آن را ديه كوچك با جمعيتى برابر 12 نفر از ديههاى بلوك جوشقان قلمداد كرده است . ( 3 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 103 . ( 4 ) - ن . ك . به : فرهنگ آ . م . م . ص 172 و نيز ذيل واژههايى كه با چال آغاز مىشود ( چالشتر ) در همين كتاب .