محمد مهريار

80

فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )

همان است كه ما صورت ديگرى از آن را با برداشت اصطلاح صرف و نحو عربى « وقايه » خوانديم . در زبانهاى اروپايى اين‌گونه حروف وقايه يوفنى ( Euphony ) خوانده مىشود و غرض از آن پرهيز از تلفظهاى مشكل و جدا كردن حروف مصوّتهء مركب ( Diphtongue ) مىباشد ، كه سخت از روزگاران پيش تلفظ آن مشكل مىنموده است و با يك حرف ديگر كه در ميانهء آنها مىآورده‌اند ، حروف مصوتهء مركب را از هم جدا مىكرده‌اند . در زبان فارسى مىتواند « ر » و يا « گاف » معادل « جيم » و غيره باشد . « 1 » در مورد اين كلمه حرف ياء به كار رفته است و صورت كهن « اپ + آن » ( Apa - Ana ) به صورت « اب + ى + انه » در آمده است تا تلفظ آن آسان باشد . از اين حروف وقايه ما در زبان فارسى بسيار داريم و اين نكته را مخصوصا ذكر مىكنيم تا موجب تعجب در جست‌وجوى معنى لغت نشده باشيم . فى المثل كلمهء آبگين ، آذين ، شوخگين و غيره از اين قاعده استفاده كرده‌اند ، يعنى صور آبيين و آيين و شوخيين به صورت آبگين و آذين و شوخگين در آمده است . در مورد نسبت پيدا كردن ابيانه با پسوند آنه ( همچون انگشتانه و غيره ) استبعادى نيست ، زيرا در محلى كه آب كمياب است و ارج و بهايى چنين به غايت دارد انتساب آن را به آب سخت مطلوب مىنمايد . اتشاران - تشاران ارّان Arr n ارّان ديه بزرگى است در دهستان تيران نجف‌آباد كه در سال 1345 جمعيت آن 1336 نفر بوده است . « 2 » ناحيت تيران و توابع آن را در قديم جزء بلوك كرون به شمار مىآورده‌اند و تمام ويژگيهاى آن زير عنوان كرون به تفصيل آمده به آنجا رجوع شود . اجمال اينكه كرون ناحيهء خوش آب و هواى سرسبز و خرمى است در غرب اصفهان كه از حدود نجف‌آباد شروع شده و تا به نواحى غربىتر فريدن منتهى مىشود . اين ناحيه همه قنات آب است و

--> ( 1 ) - ن . ك . به : ذيل واژهء آچك در همين كتاب . ( 2 ) - ن . ك . به : نشريهء 289 م . آ . ا . ص 88 . در حال حاضر اين ده با اسفيدواجان ادغام شده و نام جديد « شهرك رضوان » گرفته است .