سهراب ( مترجم : حسين قره چانلو )
35
عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى )
رديف / شمارههايى كه در كتاب صورة الارض خوارزمى مىبينيد / نام شهرها / طول درجه دقيقه / عرض درجه دقيقه 123 / 87 / شهر قوص « 17 » / 55 / 0 / 24 / 30 124 / 159 / شهر قوثا « 18 » / 55 / 40 / 27 / 0 125 / 160 / شهر قلزم بر كنار دريا « 19 » / 56 / 30 / 28 / 20 126 / 161 / شهرى « 20 » / 57 / 40 / 30 / 55 127 / 162 / شهر مدين « 21 » / 61 / 20 / 29 / 0 128 / 163 / شهر جار « 22 » / 64 / 20 / 28 / 0 129 / 164 / مدينة النّبى ( ص ) « 23 » / 65 / 20 / 25 / 0 130 / 165 / شهر هجر « 24 » / 78 / 0 / 24 / 55 131 / 166 / شهر بحرين و آن همان احساء است « 25 » / 74 / 20 / 25 / 45 132 / 167 / شهر مهروبان « 26 » / 76 / 20 / 30 / 0
--> ( 17 ) خوارزمى طول اين شهر را 60 درجه و صفر دقيقه و عرض آن را 28 درجه و صفر دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 9 ) . ( 18 ) در متن كتاب ، عرض اين شهر به حساب جمل « كر 0 » آمده ؛ حرف « ر » كه معادل عدد 200 است بايد حرف « ز » معادل عدد 7 باشد ؛ و نيز ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 12 . ( 19 ) ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 23 . ( 20 ) در متن كتاب ، طول جغرافيايى شهر به حساب جمل « برم » آمده كه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ؛ و نيز ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 13 . ( 21 ) ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 13 ؛ ابن خرداذبه ، ص 128 ، 130 ، 150 ، 171 ، 172 ؛ قدامه ، ص 187 ، 191 ، 248 ؛ اصطخرى ، ص 20 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 32 ؛ مقدسى ، ص 178 ، 171 ؛ ادريسى ، ص 163 ، 164 ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 451 . ( 22 ) خوارزمى عرض اين شهر را 24 درجه و صفر دقيقه آورده است ( صورة الارض ، ص 13 ) ؛ ابن خرداذبه ، ص 153 ؛ قدامه ، ص 191 ؛ اصطخرى ، ص 19 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 31 ؛ مقدسى ، ص 83 ؛ ادريسى ، ص 164 ؛ ياقوت ، ج 2 ، ص 5 . ( 23 ) ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 13 ؛ ابن خرداذبه ، ص 128 ، 130 ، 150 ، 171 ، 172 ؛ قدامه ، ص 187 ، 191 ، 248 ؛ ابن رسته ؛ ص 58 به بعد ؛ يعقوبى ، البلدان ، ص 312 ، 313 : اصطخرى ، ص 18 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 30 ؛ مقدسى ، ص 80 ؛ ادريسى ، ص 163 ، 164 ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 1009 ؛ زكريا بن محمود قزوينى ، ص ؟ ؛ حمد الله مستوفى ، ص 11 ، 12 ، 13 . ( 24 ) ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 14 . ( 25 ) ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 14 . ( 26 ) ر ك : همان ، ص 14 .