سهراب ( مترجم : حسين قره چانلو )
31
عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى )
رديف / شمارههايى كه در كتاب صورة الارض خوارزمى مىبينيد / نام شهرها / طول درجه دقيقه / عرض درجه دقيقه 95 / 116 / شهر قاطلا بر كنار دريا / 107 « 33 » / 20 / 56 / 30 96 / 117 / شهر اسفا « 34 » / 111 / 0 / 59 / 20 97 / 118 / شهر ارسى اردى « 35 » / 112 / 20 / 20 / 40 98 / 119 / شهر فاقوزا « 36 » / 116 / 0 / 59 / 0 99 / 120 / شهر فتوطا « 37 » / 118 / 30 / 57 / 40 100 / 121 / شهر ساعرا « 38 » / 130 / 0 / 28 / 10 101 / 122 / شهر اطرانما « 39 » / 140 / 1 / 24 / 0 102 / 123 / شهر اطراس « 40 » / 142 / 0 / 22 / 0
--> ( 33 ) مصنف ، در متن كتاب ( ص 19 ) طول شهر را به حساب جمل « فرگ » آورده است ؛ ليكن حرف « ر » به تنهايى برابر با عدد 200 است ، بنا بر اين بايد حرف « ز » باشد كه معادل با عدد 7 مىباشد ؛ و نيز ر ك : صورة الارض ، ص 11 . ( 34 ) مصحح ، در پاورقى متن كتاب ( ص 19 ) اين شهر را به صورت آيثنا تصحيح كرده است ؛ و نيز ر ك صورة الارض ، خوارزمى ، ص 11 . ( 35 ) مصحح ، در پاورقى متن كتاب ( ص 19 ) اين محل را به صورت دو شهر جدا از هم يعنى ارسى و اردى تصحيح كرده است ؛ خوارزمى هم در صورة الارض ، اين موضع را فقط به صورت ارسى آورده است ( ص 11 ) . ( 36 ) مصحح ، در پاورقى متن كتاب ( ص 19 ) اين شهر را به صورت فامورا تصحيح كرده است ؛ خوارزمى در صورة الارض ( ص 11 ) محل مذكور را به صورت قارقورا ضبط كرده ، ولى مصحح در پاورقى آن را به صورتهاى فامورا و فوبا تصحيح كرده است ؛ ضمنا خوارزمى عرض جغرافيايى اين شهر را 59 درجه و 10 دقيقه آورده است . ( 37 ) خوارزمى در صورة الارض ( ص 11 ) اين شهر را به صورت فونطا آورده و طول آن را 156 درجه و 30 دقيقه و عرض آن را به حساب جمل « بر 0 » ذكر كرده كه با توجه به معادل حرف « ر » يعنى عدد 200 ، نمىتوان عرض شهر را 250 درجه گرفت چون ما بيش از 90 درجه عرض جغرافيايى نداريم ؛ بنا بر اين حرف مذكور بايد « ز » معادل عدد 7 باشد . ( 38 ) خوارزمى اين شهر را به صورت ساغيرا آورده و عرض آن را 23 درجه و 30 دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 11 ) . ( 39 ) مصحح ، در پاورقى متن كتاب ( ص 20 ) اين شهر را به صورت اطراسن تصحيح كرده است ؛ خوارزمى محل مذكور را به صورت اطراسا ، با درازاى 140 درجه و 30 دقيقه ضبط كرده كه مصحح در پاورقى آن را به اطراسن تصحيح كرده است ( صورة الارض ، ص 11 ) . ( 40 ) خوارزمى اين محل را به صورت اطراس ضبط كرده است ( صورة الارض ، ص 11 ) .