سهراب ( مترجم : حسين قره چانلو )
22
عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى )
رديف / شمارههايى كه در كتاب صورة الارض خوارزمى مىبينيد / نام شهرها / طول درجه دقيقه / عرض درجه دقيقه 7 / 21 / شهر ما را از يمن « 7 » / 68 / 0 / 55 / 55 8 / 22 / شهر الفس بر كنار دريا « 8 » ، به شهر الفص نيز معروف است / 68 / 0 / 52 / 55 9 / 24 / شهر صنعاء از يمن « 9 » / 65 / 30 / 55 / 30 10 / 23 / شهر عدن از يمن « 10 » / 66 / 0 / 58 / 0 11 / 25 / شهر ساواى بر كنار دريا « 11 » / 66 / 30 / 10 / 40 12 / 26 / شهر شيقز « 12 » / 68 / 55 / 52 / 20 13 / 27 / شهر فملس « 13 » / 68 / 30 / 55 / 30 14 / 28 / شهر مرهوذا « 14 » / 69 / 0 / 58 / 0 15 / 29 / شهرى بر كنار دريا « 15 » / 69 / 30 / 6 / 40 16 / 31 / شهر حضرموت « 16 » / 70 / 0 / 52 / 30 17 / 34 / شهر معلا « 17 » / 78 / 55 / 52 / 4 18 / 35 / شهر سوباسريا « 18 » / 75 / 0 / 55 / 30
--> ( 7 ) خوارزمى مىگويد : شهرى بر كنار درياست ( همان ، ص 5 ) . ( 8 ) در پاورقى متن خوارزمى ، اين محل به صورت القس تصحيح شده است ( همان ، ص 5 ) . ( 9 ) ر ك : خوارزمى ، صورة الارض ، ص 5 ؛ ابن خرداذبه ، ص 136 ، 144 ، 153 ، 156 ؛ قدامه ، ص 190 ، 191 ، 248 ؛ ابن رسته ، ص 109 ، 110 ، 111 ، 112 ، 113 ؛ اصطخرى ، ص 24 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 36 ، 37 ؛ مقدسى ، ص 86 ؛ ياقوت ، ج 3 ، ص 420 ، 421 ، 429 ؛ نزهة القلوب ، ص 263 . ( 10 ) خوارزمى عدن را شهرى بر كنار دريا آورده است و طول آن را 65 درجه ذكر مىكند ( صورة الارض ، ص 5 ) ؛ ابن خرداذبه ، ص 61 ، 139 ، 143 ، 148 ؛ قدامه ، ص 192 ، 248 ؛ اصطخرى ، ص 25 ؛ ابن حوقل ، ج 1 ، ص 37 ؛ مقدسى . ص 85 ؛ ياقوت ، ج 3 ، ص 621 ؛ نزهة القلوب ، ص 263 - 295 . ( 11 ) خوارزمى اين شهر را به صورت ساوالى آورده و عرض آن را 10 درجه و صفر دقيقه ذكر كرده است ، ( صورة الارض ، ص 5 ) . ( 12 ) خوارزمى اين شهر را به صورت سيقر آورده است ( همان ، ص 5 ) . ( 13 ) خوارزمى اين شهر را به صورت منبيس آورده است ( همان ، ص 5 ) . ( 14 ) خوارزمى طول اين شهر را 69 درجه و 30 دقيقه ذكر كرده است ( همان ، ص 5 ) . ( 15 ) خوارزمى عرض اين شهر را 6 درجه و صفر دقيقه ذكر كرده است ( همان ، ص 5 ) . ( 16 ) خوارزمى طول اين شهر را 71 درجه و صفر دقيقه ذكر كرده است ( همان ، ص 5 ) . ( 17 ) خوارزمى طول اين شهر را 78 درجه و 15 دقيقه ذكر كرده است ( همان ، ص 5 ) . ( 18 ) خوارزمى اين شهر را به صورت « سونا » آورده و عرض آن را 15 درجه و 30 دقيقه ضبط كرده است ( همان ، ص 6 ) كه مصحح در پاورقى آن را سريا آورده .