سهراب ( مترجم : حسين قره چانلو )
16
عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى )
كه طول در آن است بيرون مىآورى . بعد سر يكى از دو وزنه را بر آن عددى كه از خط كش جنوب براى تو حاصل شده قرار مىدهى ؛ وزنهء ديگر را نيز بر مانند آن كه از خط كش شمال به دست آمده قرار بده : اولين عدد از افق مغرب به سمت افق مشرق مساوى مىشود . آنگاه ( عرض ) اين شهر را نيز از جدولى كه در آن موقعيت عرضها قرار دارد ، مىگيرى . يكى از دو وزنه را همانند آن ، بر عددى كه از خط كش مغرب به دست آمده قرار مىدهى ، وزنهء ديگر را بر مانند آن از خط كش شرقى قرار بده . در اين صورت ، نخستين عدد از خط استوا به سمت شمال مساوى خواهد بود . بنا بر اين هر وزنهاى از آن دو وزنه را بنا بر حسب عدد عرض و طول كه برايت حاصل شده ، قرار مىدهى . سپس به محل تلاقى دو رشته نخ نگاه كن كه كجا واقع شده و نقطهء جاى آن شهر كجاست ، پس در آنجا آن شهر را رسم كن ؛ و با اين ( روش ) همهء شهرها را رسم كن ، تا اينكه همهء شهرهاى واقع در اقليمهاى هفتگانه و آنچه كه بعد از آن است به دست آيد . اما شهرهايى كه در جزيرهها هستند : هنگام استخراج ديگر شهرهاى آباد ، آنها را رسم نكن تا آنكه درياها را استخراج كنى و جزيرهها را در آنها قرار دهى . هرگاه چنين كردى ، در اين هنگام شهرهايى را كه در تمام آن جزاير مشهور است استخراج كن . من هر شهر را با مركب قرمز براى تو علامتگذارى كردم تا خاطر ترا هنگام استخراج شهرهاى آباد پريشان نكند . اما شهرهايى كه پشت خط استوا واقعند : تو آنها را چنين بايد استخراج كنى كه آغاز كار تو از افق مغرب به سوى مشرق باشد ، آنگاه كه طولهاى آنها برايت استخراج شده باشد . اما عرض آنها : آغاز كار تو ، از خط استوا به سوى افق جنوب به صورت مساوى است . تمام آنچه را كه من براى تو توضيح دادم به كار بند ، و طول را از جدول طولها و عرض را از جدول عرضها كه من براى