كه بالاى دو چشمش دو لكه باشد كمتر يافت مىشود ، و ممكن است همين نكته را دليل بر قدر و قيمت چنين سگى در اجراى مراسم كهن گرفت . پاره‌اى از دوستان اروپايى من ، مرا از اين نكتهء شنيدنى آگاه كردند و گفتند كه در ايران سگ پاكوتاه آلمانى معروف به « داكس هوند « 1 » » پس از گذشت يك دو نسل لكه‌هاى خرمايى رنگ بالاى چشمانش را از دست مىدهد . در ايران گذشته از سگ تيره‌رنگ يا زرد دهات مىتوان سگهاى سياه و سفيد و ابلق را بخصوص در شهرها مشاهده كرد . به طور كلى سگهاى شهرى كوچكتر از سگهاى ده‌اند و بيشتر به نژاد دورگه مىمانند . از عجايب آنكه سگ دهات ، با وجود دليرى وحشيانه‌اى كه دارد ، از اينكه عكس او را بگيرند وحشت مىكند . تقريبا يك هفته گذشت تا من توانستم از يكى از سگهاى نمونهء دهات آذربايجان عكس بردارم و سرانجام در دهكده‌يى بين ديلمان و قوشچى « 2 » كامياب شدم بدين ترتيب كه پس از آنكه شتاب‌زده غذا خوردم پوست تخم‌مرغها را به سوى آن حيوان افكندم ، و با اغفال او ، كار خود را كردم . طى منازل تا ديلمان واقع در دشت سلماس ، شمال غربى درياچهء اروميه ، به كندى صورت مىگرفت ، و بطور متوسط از روزى چهل الى چهل و هشت كيلومتر تجاوز نمىكرد ؛ دو شب هم در دهات بين راه يعنى ديزه خليل 28 ( ديزج خليل « 3 » ) و تسوج « 4 » بيتوته كرديم و بعد از ظهر روز يكشنبه 22 مارس به ديلمان رسيديم . اين آبادى يكى از بزرگترين قصبات دشت سلماس است اما « منزل » آن پناهگاهى بيش نبود . مرا دعوت كردند كه از قهوه‌خانهء مجاور ديدن كنم ، اما به اين كار رغبت نكردم و بعدها دانستم كه آن قهوه‌خانه كانون ترياكيهاست . در نهرى كه از ميان شهر جارى است لاشهء اسبى افتاده بود و اين خود زبان حال آن سامان بود . اما چنين مىنمود كه مردم ديلمان غريب‌نوازند . آثار عيد در چهرهء ايشان خوانده مىشد ، زيرا براى برگزارى مراسم نوروز و شركت در يكشنبه بازار بهترين جامه‌هاى خود را در بر كرده بودند . بايد دانست كه معمولا در اسلام روز تعطيل آدينه است . روز ديگر ، با وجود سوز سرما و گرفتگى هوا ، ساعت هشت صبح از

--> ( 1 ) . dachshund ( 2 ) . قوشچى ، دهى از دهستان انزل ، شهرستان رضائيه ( اروميهء سابق ) ؛ 57 كيلومترى شمال رضائيه . م ( 3 ) . ديزج خليل يا ديزه خليل ، اكنون نام دهى است از دهستان خامنه ، بخش شبستر ، شهرستان تبريز . م ( 4 ) . تسوج دهى است از دهستان تسوج ، واقع در 33 كيلومترى شمال غربى شبستر . م