ماتئو ريچى ( مترجم : محمد زمان )

مقدمهء مصحح 57

چين نامه ( فارسى )

نكتهء قابل ذكر آن است كه در حقيقت ، حل اين مسأله كاملا بدون اشكال نبود . خواجگانى كه به نظر خود معتبرترين شخصيت‌هاى دربار بودند ، دخالت بسيارى در اين كار كردند . از يك سو ، همهء آنها كه پيرو دين بودايى بودند ، تحمل آن را كه معبدشان به دست مسيحيان بيفتد نداشتند . از سوى ديگر ، از آنكه ملك هم‌كيشانشان بدين آسانى در دست تعدادى افراد خارجى و بدعت‌آور بيفتد ، بسيار خشمگين و اندوهگين شدند . از اين‌رو كشيش پانتوجا ناگزير به ديدار رئيس خواجگان كه هم يگانه واسطهء ميان پادشاه با خارج از دربار و هم شخصى بسيار پرنفوذ بود رفت و براى جلب حمايتش هداياى ارزنده‌اى به همراه برد . در خانهء رئيس خواجگان ، كشيش‌ها با كمال احتياط هدايا را تقديم كرده ، اشاره كردند كه به علت اشكال‌تراشى بعضى از خواجگان ، تاكنون نتوانسته‌اند زمينى را كه پادشاه به آنها اعطا كرده در اختيار بگيرند و از او تقاضا كردند كه در اين مورد اعمال نفوذ كند . اين رئيس خواجگان با مشاهدهء رفتار احترام‌آميز و محتاط يسوعيان ، با لحن مغرورانه‌اى اظهار داشت كه خود منظور پادشاه را دانسته ، قول مىدهد در آينده هيچ كس مزاحم كشيش‌ها نشود . تنگ گونگ ژالان واقع در غرب شهر پكن و جايى دور از هياهو بود . يسوعيان حدس مىزدند ، دليل كمك وزرا به آنها اين بود كه در اين محيط آرام كشيش‌ها مىتوانند كتاب‌هاى اروپايى را بيشتر و بهتر به زبان چينى ترجمه كنند . مقامات وزارت تشريفات و شون تيان فو بعد از واگذارى تنگ گونگ ژالان به مسيحيان يسوعى ، آگهىاى بر دروازهء آنجا چسباندند مبنى بر آنكه بدون اجازهء كشيش‌ها كسى حق ورود به آنجا را ندارد و در غير اين صورت مجازات خواهد شد . همچنين بالاى دروازه ، لوحى چوبى آويختند كه روى آن به خط چينى نوشته شده بود : « عطيهء پادشاه » تا ديگران متوجه شوند كه اين محوطه غير قابل تجاوز است . براى هماهنگ كردن محيط با شخصيت و اعتقادات ماتيو ريچى فقيد ، كشيش‌ها معبد را كاملا بازسازى كرده تا آن را به مكان مقدس مسيحى با محراب كاتوليك و تصويرى از عيسى مسيح تبديل كنند . با اين تداركات كه حدود يك سال طول كشيد نخستين گورستان خارجيان در حومهء غربى پايتخت سلسلهء مينگ احداث شد . در تاريخ بيست و دوم آوريل 1611 م . تابوت كشيش ماتيو ريچى - كه براى جلوگيرى از فاسد شدن ، جسد آن را عايق كرده بودند - توسط بيست و چهار نفر جنازه‌بردار از اقامتگاه او