ماتئو ريچى ( مترجم : محمد زمان )
مقدمهء مصحح 38
چين نامه ( فارسى )
چين ساخته شد و به رسم نامگذارى چينى آن را سيان هوا سى « 1 » نام نهاند . سيان هوا در اصل به معنى گل الهى است و در اينجا اشاره به مريم باكره دارد كه كشيشها به نيايش او مىپرداختند . واژهء سى در زبان چينى به معناى عبادتگاه بودايى است بنابراين نام چينى اين كليسا كاملا با سنت نامگذارى چينى هماهنگى داشت . بدين ترتيب مبلغان مسيحى با انتخاب نام چينى و پوشيدن لباس چينيان و درآمدن در سلك رعاياى پادشاه چين موفقيت بزرگى بدست آوردند و نيز با تواضع و بردبارى بسيار درهاى فروبستهء سلسلهء مينگ را بر عناصر خارجى تا اندازهاى گشودند . ماتيو ريچى شش سال در كليساى سيان هوا سى زندگى كرد . در اين ايام او با تمام نيرو به مطالعهء زبان چينى و نيز كتابهاى قديمى و مهم چينى پرداخت و در آموختن زبان چينى پيشرفت زيادى نمود . او در زمينههاى شنيدار ، گفتار و نوشتار زبان چينى مهارت يافت و توانست حتى به راحتى كتابهاى دشوار چينى را بخواند . در بين سالهاى 1583 م تا 1588 م . وى به همراه ميچل روگيرى « 2 » لغتنامهاى از پرتقالى به چينى تأليف كرد . در اين لغتنامه ، علايم ارتباط مداومشان با زبان چينى و يادگيرى دقيق آن نمايان بود و در آن اصطلاحات دينى بسيار كم وجود داشت . همزمان ماتيو ريچى تعدادى از متنهاى كهن چينى را هم ترجمه كرد و به اروپا فرستاد . در ايام اقامت در شهر جائو چينگ ، ماتيو ريچى در سطح وسيعى با مأمورين و دانشمندان چينى در تماس بود و آنها را دعوت مىنمود تا به تماشاى اشيا عجيب و شگفتآور مانند كتاب مقدس نفيس ، منشورهاى سحرآميز ، ساعتهاى زنگى و غيره كه همراه با خود از اروپا آورده بود ، بپردازند . در ميان آن وسايل ، باسمههاى چاپى و كاغذهاى فرنگى و نيز نقشهء جهاننما به نام « نقشهء هزاران هزار كشور » « 3 » بيش از همه چيز براى دانشمندان چينى شگفتانگيز بود . ماتيو ريچى كه از دوران تحصيل خود در رم به تحصيل و مطالعهء جغرافيا علاقهء خاصى داشت ، به تحقيق و بررسى اطلس جغرافيايى اورتليوس « 4 » پرداخت و در جائو
--> ( 1 ) . Xianhuasi ( ? ? ? ) . ( 2 ) . ميچل روگيرى ( Michel Ruggieri ) ، 1543 - 1607 م . اهل ايتاليا ، از نخستين گروه يسوعيان بود كه به چين وارد شدند . ( 3 ) . Wanguoyutu ( ? ? ? ) . ( 4 ) . اورتليوس ( Ortelius ) ، 1527 - 1598 م . جغرافيدان آلمانى تبار است . او نخستين نقشهء جهاننما را كه به نام نقشهء مركاتور معروف است ترسيم كرد .