علاء الدوله سمنانى

20

خمخانه وحدت ( فارسى )

و صداى اعتراض ايشان از تحمل يوغ اسارت و بردگى دولت ايلخانان مغول در تعليمات برخى از شعبه‌هاى تصوف اين دوره كه جنبهء فعالانه مثبت داشتند و هم‌آهنگى و هم‌بستگى و سرانجام آميختگى پرتحركى از مذهب مورد قبول عامه ايرانيان يعنى تشيع و عرفان در آن ديده مىشد منعكس گرديد ، كه جنبش‌هاى سربداران در سبزوار و كومش و كرمان و سمرقند ، جنبش صوفيان شيعه‌مذهب در مازندران ، جنبش صوفيان در هزار جريب ، جنبش حروفيان ، جنبش نقطويان در قرن هشتم هجرى و نهضت نوربخشيان و نهضت مشعشعيان و چند نهضت ديگر در قرن نهم هجرى جلوه‌هاى آشكار آن مىباشد « 1 » در چنين دوره‌اى بود كه شيخ علاء الدولهء سمنانى پايه‌گذار خانقاه‌هائى در سمنان و صوفىآباد گرديد كه سرانجام منجر به تأسيس مكتبى آزادانه و بىنيازانه از باقيمانده نهضت تصوف ايرانيان در قرنهاى دوم تا پنجم هجرى گرديد . به همين علت تأسيس اين مكتب به مرور در اثر ارائه مدارك عملى برابرى و برادرى مورد توجه عميق و دقيق حق‌جويان و حق‌گويان واقعى آن دوره و دوره‌هاى بعد قرار گرفت . سلسله‌ها و مشايخ بزرگ تصوف ايران در قرنهاى هفتم و هشتم هجرى در اواخر قرن ششم و اوايل قرن هفتم هجرى در مغرب و مشرق ايران دو سلسلهء بزرگ از صوفيه وجود يافته بود . يكى سلسله سهرورديه و ديگر سلسله كبرويه . سهرورديان كه خود به دو دسته سهرورديان ايران و سهرورديان هند ( مولتان ) تقسيم مىشدند منسوب بودند به شيخ شهاب الدين ابو حفض عمر بن محمد سهروردى متوفى سال 632 هجرى صاحب اعلام الهدى و عوارف المعارف و رشف النصائح الايمانية .

--> ( 1 ) - براى آگاهى بيشتر در اين موارد خوانندگان مىتوانند به تاريخ جنبش سربداران و ديگر جنبشهاى ايرانيان در قرن هشتم هجرى و همچنين تاريخ نهضتهاى فكرى ايرانيان ( از مولوى تا جامى ) تأليف عبد الرفيع حقيقت ( رفيع ) مراجعه كنند .