فعاليت‌هاى سياسى آخوند خراسانى اوضاع سياسى - اجتماعى ايران در عصر زعامت آخوند خراسانى از آن جايى كه مرحوم آخوند در عصر شاهان قاجار مىزيست ، متأسّفانه در اين اوضاع جهانى و تحوّلات سياسى ، پادشاهان قاجار در كمال بى خبرى و زبونى سلطنت مىكردند و سرزمين‌هاى وسيعى از ايران در جنگ با روس‌ها از دست رفته بود و كشور متحمّل قراردادهاى ننگين « گلستان » و « تركمنچاى » و . . . شده بود . براى درك موقعيت نهضت مشروطيّت لازم است ابتدا اوضاع سياسى ، اقتصادى ، فرهنگى و اجتماعى ايران را مورد مطالعه قرار دهيم و ريشه‌هاى بحران را جستجو كنيم . در دورهء طولانى سلطنت ناصرالدين شاه كه كشورهاى غربى با آهنگى قابل ملاحظه مدارج ترقّى و تعالى را طى مىكردند ، ايران در منجلاب بى سوادى ، فقر و ستم فرو رفته بود ، شاه و درباريان به جاى اصلاحات بنيادى و زمينه‌سازى صحيح براى پيشرفت علوم و صنايع ، رو به عيّاشى و شهوت‌رانى آورده ، در مقابل اروپاى غارت‌گر ، نرم‌خو و كاملًا تسليم بودند ، ولى در ادارهء جامعه و در ارتباط با مردم ، سبعانه برخورد كرده ، جوّ اختناق را گسترش مىدادند . رجال كشورى و لشكرى ، افراد ذليل و خودباخته‌اى بودند كه با رشوه و پرداخت حقّ حساب ، براى خود القاب دهن پر كن دست و پا كرده ، با اين عناوين جعلى ، با قلدرى و تحكّم ، از درآمد و دسترنج مردم ، ماليات‌هاى كذايى مىگرفتند و آن را صرف خوش‌گذرانى ، زن‌بارگى و سفرهاى خارجى مىكردند . در دوران سلطنت ناصر الدين شاه ، با توطئهء انگليس ، قسمت‌هايى از خاك ايران از دست رفت و افغانستان از حاكميت ايران خارج شد . قسمتى از خاك خراسان ، مرو ، سرخس و تركمنستان ، نيمى از بلوچستان و عمان و 103 جزيره در خليج فارس عملًا