ژمويى مخالفت و مسامحه ، به منزلهء خذلان و محاربه با آن حضرت - صلوات اللَّه و سلامه عليه - است . « 1 » روشن است كه اتّخاذ ديدگاه فقاهتى - اعتقادى فوق ، بر مبانى استدلالى ويژه‌اى استوار است كه درك آنها ، چشم‌انداز نظرى مؤثّرى در فهم انديشه‌ها و مواضع خراسانى به وجود مىآورد . تبارشناسى آراى اجتهادى - سياسى آخوند آشكارا نشان مىدهد كه اين مجتهد بزرگ شيعه ، دقيقاً در راستاى مكتب شيخ انصارى قرار دارد و به لحاظ اسلوب استدلالى - فقاهتى بر دستگاه فقه - فكرى شيخ تكيه دارد . آخوند خراسانى هم‌چنين از حيث رفتارشناسى سياسى ، بر الگويى مشى مىكند كه مختصّات هندى آن ، مجدّد شيرازى را تداعى مىكند . بدين لحاظ ، در تحليل مبانى فكرى - سياسى آخوند خراسانى ، اشاره به سه نكتهء مترتب بر يك‌ديگر ، شايد خالى از فايده نباشد : 1 . دستگاه فقهى - سياسى شيخ انصارى ؛ 2 . تحوّلات مكتب شيخ ، از 1281 - 1324 ق ؛ 3 . آراى فقهى - سياسى آخوند در خصوص دورهء غيبت . در زير به سه نكته به اجمال اشاره مىكنيم و آن گاه مواضع آخوند خراسانى در بارهء نظام سياسى مشروطه به تفصيل بررسى خواهيم كرد . 1 . دستگاه فقهى - سياسى شيخ انصارى تأمّل در دستگاه فقهى - سياسى شيخ ، از ديدگاهى كه در اين رساله دنبال مىكنيم ، اهميت زيادى دارد . شيخ انصارى بحث سياسى خود را ضمن مباحث عمومى ولايت فقيه ، در كتاب بيع از مجموعهء مكاسب آورده است . هر چند در ديگر آثار غير مشهور شيخ نيز اين بحث به اجمال طرح شده و در برخى نوشته‌هاى متأخّر ، تفسيرهاى خلاف مشهور از نظريهء وى نيز صورت گرفته است ، « 2 » امّا تحقيقات تاريخى نشان

--> ( 1 ) . همان ، ص 730 ( 2 ) . ولايت فقيه از ديدگاه فقهاء ، ص 72 - 94