الشيخ محمد الصادقي الطهراني
6
نگرشى جديد بر نماز و روزه مسافران ( فارسى )
« از نمازگزاران نبوديم . و بينوا را طعام نمىداديم . و ما با فرو روندگان در باطل همگام بوديم . و ما به وسيلهى [ گمان غلط نسبت به ] روز [ ظهورِ ] طاعت « 1 » [ قيامت را ] تكذيب مىكرديم . » و اين « نماز » هرگز ترك شدنى نيست ، زيرا رمز ظاهر و باطن بندگى است ، مگر هنگام حيض و نفاس ، كه در اينجا نيز بر زنان معذور واجب است با وضو و رو به قبله به اندازهى مدتِ نماز ، خدا را با گفتن اذكارى ياد كنند البته مستحب است در حالت نشسته بدون نيت نماز ، تمام اذكار نماز را بخوانند ، كه « خمسُ صلواتٍ لا تُتْركُ على كلِّ حالٍ . » « 2 » و اين عبادتِ ويژه ، خود نمايانگر اصل « توحيد » : « الا اللَّه » است ، كه با پيمودنِ رمزِ نفى « لا إله » نقش مىگيرد و بهترين وسيلهاش « روزه » است كه نمايانگر جهت سلبىِ : « لا إله » مىباشد . اگر چه « روزه » خود عبادتى دايمى نيست ، بلكه با موانعى چون حيض و نفاس و بيمارى ، انجامش حرام است كه در اين صورت با « لا إله »
--> ( 1 ) - / روز آشكار شدن صورت ظاهرىِ هر عملى ، همراه با حقيقت باطنى يا ملكوت آن ( 2 ) - / وجوب ذكر گفتن در اوقات نماز براى حائض و نُفَساء ، بر مبناى دلايلى قطعى از كتاب و سنّت است كه ذيلًا بيان مىشود : اولًا بر پايهى آيهى « أقِمِ الصَّلاةَ لِذِكري » ( 20 : 14 ) كه دليل اقامهى نماز را « ذكر اللَّه » دانسته ؛ اگر شخصى از خواندن نماز معذور باشد ، مانند غريق ؛ به هيچ وجهى « ذكر اللَّه » از عهدهاش ساقط نمىگردد و در هر صورت با گفتن حداقل يك بار « تكبير » و يا با اشاره ، « ذكر اللَّه » بر او واجب است و همچنين بر طبق قاعدهى فقهىِ « الميسور لا يُترَكُ بالمعسور » و احاديثى از امام صادق عليه السلام با مضمون « خمسُ صَلَواتٍ لا تتركُ على كلِّ حالٍ » ( اصول كافى : ج 3 ، ص 278 و التهذيب : ج 2 ، ص 172 ) و « خمسُ صَلَواتٍ يُصَلّينَ على كلِّ حالٍ » ( بحار الانوار : ج 88 ، ص 299 ) هرگز نماز در هيچ حالى ، مطلقاً ترك نمىشود و شخص معذور بايد بَدَل آن را به جا آورد ، در نتيجه پنج حديثى كه در « وسائل الشيعه ، ابواب الحيض ، باب چهلم » وجوب ذكرگويىِ حائض و نُفَساء در اوقات نماز را از امام باقر و امام صادق عليه السلام گزارش شده است . چون هيچ حديثى با آن مخالف نيست در ذيل آيهى شريفهى مذكوره ، حجت بالغهى الهيه است و خلاصهى احاديث مورد نظر ، حكم فقهى مذكور در متن اين صفحه مىباشد كه حكم ثابت الهى است