الشيخ محمد الصادقي الطهراني
15
نگرشى جديد بر نماز و روزه مسافران ( فارسى )
چارهاش كاستى از ركعات نماز نيست ؛ چون احياناً مقدار كمّى توقف هم جانفرساست . آرى ، كاستى از عدد ركعات نماز هيچ اثرى در خوفزدايى ندارد ، كه اگر چند لحظه هم در جايى ترسناك توقف كنى ، خوف همچنان گريبانگير شماست ، ولى اگر فوراً جايگاه نماز را ترك كرده و از كيفيت ايستايى در نماز بكاهى ، خطر بر طرف مىشود . اگر چه نمازگزار مىتواند در حال حركت و فرار از مكان خوفناك ، حتى چهل ركعت نماز هم بخواند ، زيرا خوف هيچ گونه آسيبى به تعداد ركعات نماز وارد نمىكند . با اين حال چگونه پذيرفته است كه با چند كيلومتر دور شدن از « وطن » و قرارگاهتان نمازهاى چهار ركعتى واجب را نصف كنى ؟ كه اگر اين كار را انجام ندهى ، نمازت باطل و حرام باشد ! با آن كه صرف سفر نه عسرى دارد و نه حرجى ، كه اگر هم ضرر و خطرى وجود داشته باشد ، جلوگيرى از هيج خطرى با كاستن دو ركعت از نماز تحقق نمىيابد ، بلكه بر حسب آيهى مذكوره و آيهاى ديگر تنها از كيفيّت نماز كم مىشود كه : « حفِظوا عَلَى الصَّلَوتِ والصَّلوةِ الوُسطى وقوموا لِلَّهِ قنِتين ؛ فَان خِفتُم فَرِجَالًا او رُكبَانًا فَاذا امِنتُم فَاذكُروا اللَّهَ كَما عَلَّمَكُم ما لَم تَكونوا تَعلَمون » « 1 » : « بر نمازها [ به طور كامل ] نگهبانى كنيد - خصوصاً - نماز ميانى « 2 » و براى خدا [ در نماز ] خاشعانه قيام كنيد ، پس اگر بترسيد [ كه
--> ( 1 ) / 2 : 239 ( 2 ) - / در « الصَّلاةِ الوُسطى » چون كلمهى « الصَّلاةِ » و « الوُسطى » هر دو مفرد مىباشند ، بنابراين قدر مسلّم صلاة وسطاى مطلق مراد است كه نماز صبح مىباشد . همچنين آيهى « اقِمِ الصَّلوةَ لِدُلوكِ الشَّمسِ الى غَسَقِ الَّيلِ وقُرءانَ الفَجرِ انَّ قُرءانَ الفَجرِ كانَ مَشهودا » ( 17 : 78 ) كه در اينجا « قُرآنَ الْفَجرِ » پس از نمازهاى ظهرين و عشائين ، صريحاً به معناى نماز صبح است ؛ سپس « ال » ( الف و لام جنس ) در هر دو كلمهى « الصَّلاةِ » و « الوُسطى » نمازهاى وسطاى غير مطلق مانند نماز ظهر و نماز جمعه را نيز در بر دارد بنابراين نماز ميانى مطلق ، كه ميان شب و روز واقع شده نماز صبح است و نماز ميانى غير مطلق كه در ميان دو نماز روزانه قرار دارد نماز ظهر است و همچنين نماز ميانى غير مطلق كه در بين هفتهها واقع شده نماز جمعه مىباشد