مقاله در بارهء ابعاد زندگىاش به چاپ رسيده است . در بارهء كتاب كفاية الأصول بيش از يك‌صد عنوان اثر نگارش شده است و اين همه در فاصلهء يك‌صد سال اتّفاق افتاده است . نخستين آثار در بارهء آخوند توسّط شاگردانش تأليف شده است . - آقا نجفى ( 1295 - 1363 ق ) در سال 1330 ق . وى يك‌سال پس از درگذشت آخوند خراسانى ، كتاب حيات الاسلام فى أحوال آية الملك العلام را مىنگارد . - شيخ آقا بزرگ تهرانى ( م 1389 ق ) در طبقات أعلام الشيعه و سيّد محسن عاملى ( م 1371 ق ) در أعيان الشيعه ، هر كدام شرح حالى از وى تحرير كرده‌اند . دومين گروه از نويسندگان در بارهء آخوند را خاندان وى بر عهده دارند . عبد الحسين كفايى ، نوهء آخوند ، كتاب مختصرى را با عنوان آفتابى كه هرگز غروب نمىكند ، در سال 1335 ش / 1376 ق منتشر مىكند . سپس آن را تفصيل داده و تأليفش را با عنوان مرگى در نور در سال 1358 ش به پايان مىرساند و در 1359 به چاپ مىرساند . كتاب المصلح المجاهد تأليف عبد الرحيم محمّد على نيز در سال 1392 ق / 1972 م در جايگاه سوم قرار مىگيرد . مرجع نگارش در بارهء آخوند به يك‌صدمين سالگرد مشروطه بر مىگردد . نقش حوزويان در معرّفى انديشه‌ها و افكار آخوند خراسانى ، يكى ، به دور نخست بر مىگردد كه شاگردان مستقيم آخوند بوده و ديگرى ، در شرح و تعليقه‌نويسى بر كفاية الأصول . مع الأسف در تبيين نقش اجتماعى - سياسى آخوند خراسانى بويژه در جريان مشروطيّت ، كمتر كارى به ثمر رسانده‌اند . و شايد بتوان سبب آن را نزاع‌هاى درون صنفى روحانيت دانست . اگر به آثار در بارهء آخوند بنگريم ، نوعى چهرهء بين المللى بودن براى آخوند را از دل اين آثار مىتوان تحليل كرد ؛ چرا كه شيعيان ، اهل سنّت ، و غير مسلمانان ، در بارهء او نوشته‌اند ، و ايرانيان ، عرب‌ها و اروپاييان در بارهء او سخن گفته‌اند . اين شناخت‌نامه ، تلاش مىكند تمامى مجموعه آثار در بارهء آخوند را معرّفى و در دسترس پژوهش‌گران قرار دهد . در ابتدا ، يك مأخذشناسى از آثار فارسى و عربى ارائه و سپس گزيدهء مهم‌ترين مقالات فارسى ، عربى و انگليسى انتخاب و درج شده