مهدى مهريزى وهادى ربانى
12
شناختنامه آخوند خراسانى ( فارسى )
فعاليتهاى اجتماعى - سياسى ، فعاليتهاى فرهنگى . از آخوند خراسانى پنج فرزند پسر و يك دختر به نامهاى : 1 . ميرزا مهدى ( 1292 - 1364 ق ) . 2 . ميرزا محمّد ( 1294 - 1356 ق ) . 3 . ميرزا احمد كفايى ( 1300 - 1391 ق ) . 4 . حاج حسين كفايى ( 1318 - 1396 ق ) . 5 . حسن كفايى ( 1320 - 1373 ق ) . 6 . زهرا ( تولّد 1308 ق ) . باقى ماند كه از ميان آنها ميرزا محمّد و ميرزا احمد ، صاحب آوازه و شهرت بودند . اساتيد و شاگردان آخوند آخوند خراسانى در دوران تحصيل ، نزد اساتيد بزرگ و مشهورى تلمّذ كرد كه عبارتاند از : 1 . حاج ملا هادى سبزوارى ( م 1289 ق ) . 2 . ميرزا ابو الحسن جلوه ( م 1314 ق ) . 3 . شيخ مرتضى انصارى ( م 1281 ق ) . 4 . ميرزا محمّد حسن شيرازى ( م 1312 ق ) . 5 . سيّد على شوشترى ( م 1283 ق ) . 6 . شيخ راضى نجفى ( م 1290 ق ) . 7 . سيّد مهدى قزوينى ( م 1300 م ) . آخوند خراسانى پس از فوت ميرزاى شيرازى در 1312 ق ، بزرگترين حوزهء درسى را داشت و تعداد شاگردان او را در آخرين دورهء درس اصول از 1200 تا 2200 تن گفتهاند « 1 »
--> ( 1 ) . آقا نجفى ، شاگرد آخوند خراسانى ، در كتاب حيات الاسلام ( ص 58 ) نوشته است : « شبى از شبها در زمان جنگ تبريزيان بعد از اجتماع شاگردها كه بالغ بر هفت صد و زياده مىشد و جلوس حضرت آية اللَّه در منبر ، يكى از فضلا برخاست . . . » .