خطبه كرد . همين كه آغاز به سخن كرد ، مردى از انصار برخاست و گفت : اى عثمان ! احكام كتاب خدا را برپا دار . عثمان گفت : تو بايد چنين كنى . آن مرد دو بار ديگر سخن خود را تكرار كرد و سپس نشست . گروهى از انصار برخاستند و او را بيرون بردند . در اين هنگام از هر سوى به عثمان ريگ مىزدند و چنان شد كه عثمان از هوش رفت و افتاد . بنى اميه ، عثمان را برداشتند و به خانه‌اش بردند . على ( ع ) براى اينكه از حال عثمان بپرسد ، پيش او آمد و بنى اميه همگى با هم و يك صدا گفتند : اى على ! زندگى ما را تيره كردى و نسبت به ما اين چنين رفتار كردى . به خدا سوگند اگر به آنچه كه مىخواهى برسى زندگى را بر تو تلخ خواهيم كرد . على ( ع ) خشمگين از پيش آنان بيرون رفت . « 1 » بنى اميه ، عباس بن زبرقان را - كه خواهرش همسر حارث برادر مروان حكم بود - از پى على ( ع ) روانه كردند و گفتند : به او بگو تو را با كار اين پسر عمويت چه كار است ؟ عباس بن زبرقان از پى على ( ع ) رفت و اين پيام را رساند . على ( ع ) در حالى كه خشمگين بود گفت : اين نتيجهء كارهاى ناپسندى است كه عثمان انجام داده و مىدهد و اكنون هم كه مىخواهم حال او را بپرسم ، مورد تهمت قرار مىگيرم . به خدا سوگند اگر موقعيت من نبود عثمان تاكنون سر مرا از بدنم جدا كرده بود . ناسپاسى و شوراندن طلحه مردم را بر عثمان چون عثمان از بركنارى خوددارى كرد ، طلحه و زبير سرپرستى مردم را در محاصره كردن او بر عهده گرفتند و او را در محاصرهء سختى قرار دادند و آب را از او بازداشتند . عثمان به على ( ع ) پيام فرستاد كه طلحه و زبير از تشنگى مرا مىكشند و حال آنكه كشته شدن با شمشير بهتر است . على ( ع ) در حالى كه دست مسور بن مخرمهء زهرى « 2 » را در دست داشت بيرون آمد و به خانهء طلحه رفت . طلحه در حالى كه پيراهنى هندى بر تن داشت در خانهء خود مشغول تراشيدن تير بود و چون على را ديد خوشامد گفت و براى او روى تشكچهء خود جا باز كرد . على ( ع ) فرمود : عثمان به من پيام

--> ( 1 ) در تاريخ طبرى ، ترجمهء ابو القاسم پاينده ؛ ص 2248 ، نيز آمده است . م ( 2 ) مسور ( متولد سال دوم هجرت ) خواهرزادهء عبد الرحمن بن عوف است و در سال شصت و چهارم هجرت همراه عبد الله بن زبير بوده و در اثر اصابت سنگ داخل مسجد الحرام كشته شده است . رجوع كنيد به ابن اثير ، اسد الغابه ؛ ج 4 ، ص 365 . م